امروز 30 فروردین برابر با 19 آوریل تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
  برترین ها: امروز 30 فروردین برابر با 19 آوریل تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

33 سال پیش از میلاد - گشايش نخستين كتابخانه عمومي جهان

 نخستين كتابخانه عمومي (پابليك لايبراري) در جهان كه هر باسوادي حق داشت به آن دسترسي داشته باشد 19 اپریل سال 33 پيش از ميلاد( 2036 سال پيش ) در شهر رم گشايش يافت و ظرف 509 سال (تا سال 476 ميلادي) شمار اين نوع كتابخانه در قلمرو روم به رقم 26 رسيد.

 پيش از رومي ها، سومري ها؛ آشوري ها؛ بابلي ها؛ ايرانيان و... داراي كتابخانه بودند ولي اين كتابخانه ها در دسترس همگان نبود كه كتابخانه سفالي آشوريها معروفترين آنها است. در ايران، مطالب عمومي را كه هركس مي توانست به آن مراجعه كند بر سنگ حك مي كردند از قبيل سنگنبشته بيستون.

نخستين كشوري كه در جهان به ايجاد موسسه تاليف و ترجمه كتاب همت گماشت ايران بود كه 15 قرن پيش، در دوران حكومت خسرو انوشيروان، چنين مركزي داير شد و ترجمه كليله و دمنه از سانسكريت به فارسي يكي از كارهاي آن بود. با وجود اين، دائرة المعارف كتاب كتابخانه مرو را كه به همت سامانيان تاسيس شده بود و تاحمله چنگيزخان داير بود بزرگترين كتابخانه عمومي و مركز تاليف و ترجمه كتاب جهان قديم بشمار آورده است كه روزانه در آن دست كم چهارصد محرر كتابها را تكثير (رونويسي) مي كردند. همين مركز به احياء زبان و ادب فارسي كمك بسيار كرد. طرز كار كتابخانه مرو الگوي جهان امروز قرار گرفته است.

2 - فرانك ها فنون جنگي ايرانيان را به اروپا منتقل كردند

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
مجسمه يك مِرسنر فرانك اوايل قرن اول ميلادي

19اپریل سال 2 ميلادي سناي روم تصويب كرد كه براي جنگ قريب الوقوع با ايران ده هزار مرد«فرانك ـ فرانکهاي جنوبي» اجير شوند و به جاي انتقال با كشتي از طريق بنادر ايتاليا، از راه دانوب و درياي سياه خود را به آسيا برسانند. آن دسته از فرانكها كه در آن زمان در جنوب آلمان بسر مي بردند براي جنگ با ايرانيان داوطلب نمي شدند. نام کشور فرانسه از فرانکها گرفته شده است. ژرمن ها (اقوام آلماني) با اين كه قرنها زير سلطه روميان بودند حاضر نمي شدند كه به صورت «مرسنر رومي» با ايرانيان وارد جنگ شوند. ايرانيان ژرمن هارا «آلمانيان» خطاب مي کنند که نام يک قبيله ژرمن است که در جنوب شرقي آلمان امروز و مرزهاي سويس بسر مي بُرد. در طول تاريخ، ديده نشده است که آلمان و آلماني بر ضد ايران و ايراني قدمي برداشته باشد. ايران در جريان دو جنگ بزرگ قرن بيستم، به خاطر داشتن احساس دوستي و همنژادي با آلماني ها آسيب بسيار ديد.

بسياري از آن فرانكهايي که طبق مصوبه اپریل سال 2 ميلادي به جبهه ايران فرستاده شده بودند، در جنگ با ايران اسير و يا كشته شدند و تنها چند صد تن از آنان موفق به بازگشت شدند و همين عده تلاش كردند شيوه هاي جنگي ايرانيان را به فرانكها بياموزند كه تيراندازي در جهت مخالف تاخت اسب يكي از اين فنون بود.

اين فرانك ها تعريف كرده بودند كه سربازان ايراني دو دسته اند، يك دسته سواره نظام سبك و دسته ديگر مركب از پياده و سوار سنگين اسلحه. سربازان سنگين اسلحه ايراني كلاه خود هاي فلزي مشابه آنچه كه روميان (به اقتباس از نظاميان يونان قديم) بكار ميبرند بر سر مي گذارند. تيغه اي بر فرق اين نوع كلاه خود تعبيه شده كه سرباز با سر خود هم مي تواند اعضاي بدن سرباز طرف مقابل را هدف قرار دهد (در قرن گذشته نمونه اي از اين كلاه خود در ويرانه هاي نسا، نزديك اشك آباد ( شهر عشق آباد) به دست آمد كه در موزه اين شهر نگهداري مي شود.

1632 - ريشه تنش هندو و مسلمان در شبه قاره هندوستان

19 اپریل 1632 «شاهجهان» امپراتور تيموري [مغول تبار] هند دستور تخريب معابد هندوها را صادر كرد و با اين دستور، آتش دشمني هندوها با مسلمانان شبه قاره را روشن ساخت ـ آتشي كه هنوز خاموش نشده است. در پي اين دستور، در مدتي كمتر از يك هفته تنها در «بنارس» 76 معبد هندوها ويران شد. انگلیسی ها پس از سلطه بر هند، از دشمنی هندو و مسلمان برای تثبیت سلطه خود استفاده بردند. تجزیه این شبه قاره و جدا شدن مسلمانان هندوستان و ایجاد پاکستان در 1947 و بعدا بنگلادش از تجزیه پاکستان در سال 1971 تا حدّی زیاد ریشه در همان دستور «شاهجهان» دارد. پس از ایجاد پاکستان، دشمنی سنی و شیعه در پاکستان آغازشد که این درگیری بعضا خونین ادامه دارد. در پاکستان، شیعیان به «جعفری» معروفند.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
شاه جهان

1839 - تاسیس کشور بلژیک

نشست نوزدهم اپریل 1839 لندن «استقلال، بیطرفی و سلطنتی بودن» بلژیک را تضمین کرد و همین «تضمین بازی ها» از علل دو جنگ جهانی قرن 20 بود و ترس از سلاح اتمی است که مانع جنگ جهانی دیگری شده است، نه ابتکار و خردمندی «دولت ـ مردان».
   
 بلژیک از زمان سلطه رومی ها که یک ایالت این امپراتوری به نام «گالیا بلژیکا» بود تا انقلاب سال 1830 به صورت یک کشور مستقل نبود و حاکمیت ملی نداشت. این انقلاب استقلال بلژیک را اعلام داشت که نشست سال 1831 قدرتهای اروپایی آن را تایید و نشست 1839 لندن این استقلال را تضمین کرد.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
  
 ساکنان ِ به آن ترتیب استقلال یافته 30 هزار کیلومتری (و اینک 11 میلیون نفری) سه گروه بوده اند؛ فلاندرها در شمال، والون ها در جنوب و آلمانی ها در جنوب شرقی. فلاندرها به زبان فلمیش (فلمینگ) تکلم می کنند و «والون ها» فرانکو فون (فرانسوی زبان) هستند با فرهنگ های مختلف و در زمان برتری هر قدرت اروپایی؛ اسپانیا، فرانسه و ... تابع آن قدرت و در نتیجه صحنه جنگها. ناپلئون در سال 1815 در واترلو (ناحیه ای در نزدیکی بروکسل) شکست نهایی خورد. از این زمان بود که بلژیکی ها به اندیشه استقلال افتادند. بلژیک یکی از کشورهای دو زبانه جهان است و اینک عملا پایتخت ناتو و اتحادیه اروپا. اشتراک زبان، نژاد و فرهنگ با دو همسایه، سبب شده بود که اتحادیه بنه لوکس (هلند، بلژیک و لوکزمبورگ) به وجود آید. هرسه کشور از موسسان اتحادیه اروپا هستند.

1207 - قتل گريبايدوف كبير به دست مردم معترض تهران

پس از شكست ايران در دوره دوم جنگ با روس، معاهده تركمنچاي به امضا رسيد كه همانند معاهده گلستان، بر ضرر ايران بود. پس از مدتي گريبايدوف به عنوان سفير كبير روسيه، براي نظارت بر اجراي مفاد آن به ايران آمد. او مي‏خواست با زور و خشونت، مردم مسلمان ايران را به قبول و اجراي اين قرارداد خفت‏بار وادار كند. يكي از مواد قرارداد تركمانچاي، بازگشت مردم سرزمين‏هاي جدا شده از ايران، به آن مناطق بود. در همين حال، شماري از زنان گرجي كه در ايران مسلمان شده و ازدواج كرده بودند، حاضر به رها كردن خانواده‏هاي خود و بازگشت به گرجستان نبودند. گريبايدوف نيز قصد داشت به زور، آنان را به سفارت روسيه برده و به گرجستان منتقل نمايد. اما ميرزا مسيح مجتهد از روحانيون برجسته تهران، مردم را به اجتماع، مقاومت و دفاع از نواميس مسلمانان فرا خواند.

 مردم مسلمان تهران نيز با تظاهراتي اعتراض‏آميز به نزديكي سفارت روسيه رفتند. با تيراندازي مأموران سفارت و كشته شدن سه نفر از مردم بي‏دفاع، خشم و انزجار عمومي برانگيخته شد و مردم به سفارت روسيه حمله كردند. در اين حمله، گريبايدوف و شماري از همراهان او به قتل رسيدند. اين حادثه، واكنش طبيعي مردم مسلمان ايران، در برابر ستمگري، تجاوزگري و افزون‏خواهي دولت روسيه تزاري و بي‏كفايتي حكومت فتحعلي شاه قاجار بود. اما فتحعلي شاه از اين حادثه بسيار ترسيد و براي جلوگيري از بروز جنگي ديگر، هيئتي را براي عذرخواهي به روسيه فرستاد. در آن زمان چون روسيه در حال جنگ با عثماني بود، عذر فتحعلي شاه را پذيرفت و دولت ايران هم ميرزا مسيح مجتهد را به عتبات عاليات در عراق تبعيد نمود.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
گريبايدوف

1252 - اولين سفر ناصرالدين شاه قاجار به اروپا

ميرزا حسين‏خان مشيرالدوله، صدراعظم ناصرالدين شاه قاجار، در نخستين سال صدارتش كوشيد براي آشنايي شاه با مظاهر تمدن اروپا و ايجاد زمينه‏هاي مناسب براي اجراي برنامه‏هاي مورد نظر خود در ايران زمينه‏هاي سفرِ شاه قاجار را به اروپا فراهم سازد. پس از انجام مذاكرات با رؤساي كشورهاي اروپايي، امپراتور اتريش و دولت‏هاي آلمان، فرانسه، بلژيك، سوئيس و ايتاليا آمادگي خود را براي پذيرايي از شاه ايران اعلام كردند. تا اينكه در اين روز موكب شاهانه از تهران به طرف گيلان حركت كرد و به سمت مسكو پايتخت روسيه به راه افتاد. اين سفر چندين ماهه، گر چه به اميد مشاهده ترقيات دولت‏هاي اروپايي و رغبت يافتن به اجراي اصول تمدن و نظام جديد زندگي در ايران بود، عملاً نتيجه خوبي نداد. زيرا شاه را مأيوس ساخت و فاصله ميان تمدن شرق و غرب را آن قدر زياد يافت كه نه تنها اميد به رسيدن به پاي دولت‏هاي بزرگ را از او سلب كرد، بلكه او را آماده جلوگيري از تأسي به اروپاييان و حتي مسافرت به اروپا گرداند. در اين ميان، اصرار و تهديد روس‏ها و نفوذ درباريان بي‏اطلاع، سودجو و تطميع شده و بي‏حقيقتي انگليسي‏ها كه به لباس دوستي در پي بسط نفوذ خود و تضعيف ايران بودند و سياست دول بزرگ كه فقط نفع خود را مي‏خواستند، از عوامل تأييد نظر شاه بود. با اين همه، دو سفر ديگر شاه نيز، براي خوشگذراني بود نه يافتن راه ترقي. همچنين هزينه‏هاي سرسام‏آور و كمرشكن اين مسافرت‏هاي بيهوده، باعث عقب ماندگي هرچه بيشتر مملكت، فقر سراسري و وابستگي بيشتر به اجانب مي‏گرديد. در اين ميان، دربار قاجار براي تهيه مخارج اين خوشگذراني‏ها، مجبور بود كه به بيگانگان دست نياز دراز كند و امتيازهاي وطن فروشانه‏اي را به آنان واگذار كند كه بيش از پيش، اقتصاد ايران را درهم مي‏كوبيد. امتيازاتي كه برخي از آنها، تا بيش از شصت سال نيز ادامه داشت.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
ناصرالدین شاه قاجار و حسين‏خان مشيرالدوله (راست)

1906 - درگذشت كاشف راديوم در يك حادثه خياباني!

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
Pierre Curie

دكتر پيركوري Pierre Curie فيزيكدان فرانسوي كه به اتفاق زنش «ماری» راديوم و پلوتونيوم را كشف كرد و به فيزيك اتمي جان تازه داد 19 اپریل سال 1906 (30 فروردین) در يك حادثه خياباني در پاريس كشته شد. وي پانزدهم ماه می سال 1859 در همين شهر به دنيا آمده بود.
    
دكتر كوري پس از فراغت از تحصيل در دانشگاه، كار در آزمايشگاه و تحقيق و تدريس را درپيش گرفته بود. وي نخست روي كريستالوگرافي و سپس مغناطيس به تحقيق پرداخته بود و در مبحث مغناطيس، قانون كوري را در رابطه تاثير حرارت بر خاصيت مغناطيس نوشته است.
    
پیر با كمك زنش در سال 1898 موفق به كشف راديوم شد. این زن و شوهر همچنین موفق شدند در بيستم اپريل 1902 عنصر راديواكتيو «راديوم» را ايزوله كنند و سپس پلوتونيوم و با اين عمل، راه براي گسترش فيزيك اتمي و دستيابي به انرژي اتمي و نيز بمب باز شد و .... جايزه نوبل فيزيك سال 1903 به اين زن و شوهر دانشمند تعلق گرفت.
    
مادام کوري در سال 1911 (و 5 سال پس از مرگ شوهر) نيز برنده جايزه نوبل در شيمي شد. وی پنجم جولای 1934 درگذشت.

1301 - تاخت و تاز اسماعيل آقا سميتقو

سي ام فروردين سال 1301 اسماعيل سميتقو (كُرد) معروف به اسماعيل آقا كه در كردستان و غرب آذربايجان دست به قدرت نمايي مسلحانه زده بود و با افراد خود به شهرها و روستا ها حمله مي بُرد با نيروي ژاندارم وارد جنگ شد كه در اين زد و خورد يكروزه ژاندارمها موفق نشدند.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
اسماعيل سميتقو
    
اسماعيل آقا از آن زمان به مدت هشت سال با سوء استفاده از ضعف نظامي ايران متناوبا در شمال غربي كشور تاخت و تاز مي كرد كه اواخر تيرماه 1309 در اشنويه به دام ارتش افتاد و خود و بسياري از افرادش كشته شدند و غائله پايان يافت. وي نخستين تاخت و تاز خود را زير حمايت نيروهاي عثماني انجام داده بود.
   
رضاشاه پهلوی قبلا كوشيده بود كه از طريق مذاكره اورا به رعايت نظم و اطاعت از دولت وادار سازد كه سميتقو بعدا زير قولي زده بود که به رضاشاه داده بود.

1971 - نخستين ايستگاه فضايي به نام ساليوت ــ 1 از سوي دانشمندان شوروي در مدار زمين قرار گرفت.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
ساليوت ــ 1

1993 - كشتار پيروان فرقه داوديان در امريكا

با حمله پليس ايالتي امريكا اف .بي.آي به مقر پيروان فرقه داوديان در سال  1993 80 تن از اعضاي اين فرقه كشته شدند. هواداران اين فرقه كه مخالفان سياست‏هاي امريكا هستند، پس از چند روز محاصره در مقر خود مورد حمله و كشتار قرار گرفتند. كشتار مخالفان حكومت در كشوري چون امريكا كه مدعي آزادي بيان و دفاع از حقوق بشر است، باعث حيرت مردم جهان و رسوايي واشينگتن شد.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
اخریب مقر داوودیان

زادروزها

    ۱۷۹۳ - زادروز فردیناند یکم امپراتور اتریش، رئیس کنفدراسیون آلمان و پادشاه مجارستان
    ۱۸۳۲ - زادروز خوزه اچه‌خارای مهندس عمران، ریاضیدان، سیاستمدار ،نمایش‌نامه‌نویس ، اولین اسپانیایی برنده جایزه نوبل ادبیات

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
خوزه اچه‌خارای

    ۱۹۱۲ - زادروز گلن سیبورگ دانشمند آمریکایی ، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۵۱
    ۱۹۷۲ - زادروز ریوالدو بازیکن فوتبال اهل برزیل

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
ریوالدو

    ۱۹۷۹ - زادروز کیت هادسون بازیگر آمریکایی
    ۱۹۸۷ - زادروز ماریا شاراپووا تنیس بازمشهور روس

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
ماریا شاراپووا

    ۱۲۹۰- محمد تقی دانش‌پژوه نویسنده، مصحح، موسیقی‌دان، مترجم و نسخه‌پژوه ایرانی و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران و پدر علم نسخه‌شناسی
    ۱۳۷۱ - مرتضی پورعلی‌گنجی، فوتبالیست ایرانی.

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
محمد تقی دانش‌پژوه

درگذشت‌ها

    ۱۸۲۴ - درگذشت لرد بایرون شاعر انگلیسی
    ۱۸۸۲ - درگذشت چارلز داروین زیست‌شناس بریتانیایی و واضع نظریه تکامل

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
لرد بایرون

    ۱۹۰۶ - درگذشت پی‌یر کوری فیزیکدان فرانسوی، کاشف رادیوم، همسر ماری کوری، پدر ایرن ژولیو کوری
    ۱۹۶۷ - درگذشت کنراد آدناور سیاستمدار محافظه‌کار آلمانی، اولین صدر اعظم جمهوری فدرال آلمان

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
چارلز داروین

    ۱۹۹۸ - درگذشت اکتاویو پاز شاعر مکزیکی

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
اکتاویو پاز

    ۱۳۸۵ - سید هادی میرمیران، معمار، از آثار وی: طرح کتابخانه ملی ایران، ساختمان مرکزی بانک توسعه صادرات، موزه ملی آب ایران و...

30 فروردین - 19 آوریل؛ در تاریخ چه گذشت؟
سید هادی میرمیران

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه