امروز 28 اردیبهشت برابر با 18 مِی تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
  برترین ها: امروز 28 اردیبهشت برابر با 18 مِی تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1048 - زادروز حکیم عمر خيام نيشابوري

مورخان تاريخ عمومي (جهان) با تطبيق تقويمها، هجدم ماه مي سال 1048 ميلادي (28 ارديبهشت) را روز تولد حكيم عُمَر خيام (غياث الدين ابوالفتح عمر ابن ابراهيم نيشابوري) رياضي دان، فيلسوف و اديب بزرگ ايراني نوشته اند كه از ديرزمان در ايران روز بزرگداشت اين انديشمند ناميده شده و آيين هايي برگزار مي شود.
  
 تقويم هجري خورشيدي كه مورد استفاده ما ايرانيان است، ششم مارس 1079 ميلادي توسط حكيم عمر خيام تكميل شد كه به تقويم جلالي معروف گرديده است، زيرا كه در زمان حكومت جلال الدين ملكشاه تنظيم شده بود. اين تقويم دقيق تر از تقويم ميلادي است، زيرا كه عدم دقت آن هر 3770 سال يك روز است و تقويم ميلادي هر3330 سال.
 
28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟ 
تصوير خيام

 عمر خيام كه به نوشته كتب تاريخ عمومي، چهارم دسامبر سال 1131 وفات يافت نه تنها يك رياضي دان و فضا شناس بزرگ بود بلكه در فلسفه، پزشكي و شعر نيز شهرت جهاني دارد و رباعيات او در سال 1839 توسط «ادوارد فيتزجرالد» به انگليسي ترجمه شده و انگليسي زبانان از همين طريق با مضامين رباعيات خيام آشنا شده اند. اين رباعيات با حاشيه نويسي فيتز جرالد هنوز هر سال به زبان انگليسي تجديد چاپ مي شود. آثار ديگر خيام از جمله «نوروزنامه» و «رساله در وجود» معروفند.
   
وي در طول حيات خود چند سفر تحقيقاتي به اصفهان، سمرقند، بخارا و ري كرده بود. خيام بر خلاف همدوره اش خواجه نظام الملك، به كار ديواني (دولتي) علاقه زياد نداشت، باوجود اين، دعوت شاه وقت را براي ساختن رصدخانه ري پذيرفته بود. برخي از روزشمارنگاران فرنگي ولادت خيّام را 18 مي سال 1044 ميلادي و وفات اورا در سال 1124 ذكر كرده اند كه ظاهرا ماخذ آنان تقويم هاي ميلادي قديم بوده است.
   
پاره اي از مورخان خيام را در عين حال يك ناسيوناليست ايراني خوانده اند كه برخي ويژگي هاي ايرانيان از جمله مهربان بودن و مهرباني كردن را به بهترين صورت توصيف كرده است از جمله درباره جشن مهرگان گفته است: "اين ماه را از آن جهت «مهرماه» گويند كه مهرباني بوَد مردمان را بر يكديگر، از هر چه رسيده باشد (داشته باشند)؛ از غله و ميوه نصيب باشد بدهند و بخورند با هم.".
  
 نام خيام همه جا با نيشابور همراه است. آرامگاه خيام در اين شهر قرار دارد و به همين سبب نيش��بور در جهان به شهر «عمر خيام» معروف است. عمر خيام علاقه اي عجيب به زادگاهش، نيشابور، داشت كه يادگار دوران ساسانيان (شاپور يكم) است و يک بار هم براي مدتي كوتاه پايتخت ايران شده بود. اين شهر در رديف بلخ، بخارا، هرات و مرو يکي از پنج شهر بزرگ خراسان بشمار مي رفت و طاهر ذواليمينين در همين شهر حكومت ايران را مستقل از جهان عرب اعلام داشت. 22 نوامبر سال 1267ميلادي (666 هجري قمري) يك زمين لرزه شديد اين شهر تاريخي خراسان را ويران كرد و هزاران تن را مقتول و مجروح ساخت. نيشابور سه سال بعد به هزينه دولت وقت تجديد بنا شد. مردم اين شهر يک بارهم به تيغ مغول ها گرفتار آمده بودند.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
آرامگاه خيام در نيشابور

1389 - تخريب توس، زادگاه فردوسي بزرگ به دست پسر تيمور لنگ

تخريب شهر توس به دست ميران شاه پسر اميرتيمور (تيمور لَنگ) را 18 مي سال 1389 ميلادي گزارش كرده اند. ميران شاه توس ـ زادگاه و مدفن فردوسي بزرگ را چنان ويران ساخت كه از آن جز ويرانه اي برجاي باقي نماند، و چون مسير رودخانه هارا هم به سوي مشهد تغيير داده بود، توس ديگر به آن صورت آباد نشد. لكن، نام اين شهر باستاني همه جا در كنار اسم فردوسي، ميهندوست بزرگ ايران كه 25 ارديبهشت، روز بزرگداشت اوست، زنده مانده است.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
تصوير مجسمه تازه فردوسي
   
فردوسي که يک دهقان زاده بود در سال 977 ميلادي به دنيا آمد و بسال 1010 درگذشت. فردوسي با مشاهده تلاش هاي سامانيان به زنده کردن زبان پارسي و فرهنگ ايراني بود که به انديشه تدوين شاهنامه (تاريخ) افتاد که تاريخ منظوم ايران باستان است. اهميت کار او در اين است که بدون چشمداشت اين کار بزرگ را به انجام رسانيد.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
ميران شاه توس

1804 - سناي فرانسه ناپلئون را امپراتور فرانسه اعلام کرد.

1830 - آغاز عمليات استعماري ارتش فرانسه براي اشغال الجزاير

كشورهاي استعماري طي سده‏هاي گذشته سعي داشتند تا به هر طريقي با تصرف نواحي گوناگون جهان، حضور خود را بر اين نقاط تحميل كنند و به مستعمرات خود بيفزايند. در اين ميان، فرانسه از پيش‏گامان استعماردر قاره اروپا بود كه به دنبال بهانه‏اي بود تا به كشور الجزاير در شمال قاره افريقا يورش برد. در نهايت در 18 مه 1830م پادشاه مستبد فرانسه به بهانه آن كه فرمان‏رواي الجزاير، سه سال پيش از آن، براي وصول هفت ميليون فرانك طلب اين كشور از فرانسه، پاريس را تهديد كرده بود، دستور حمله به الجزاير را صادر كرد. اما بر خلاف تصور دولت‏مردان فرانسه، مردم الجزاير در مقابل حمله به كشورشان به شدت مقاومت كردند و حتي پس از اشغال اين كشور توسط سربازان فرانسوي، امير عبدالقادر الجزايري، سال‏ها با آن‏ها مبارزه كرد. با اين وصف، به دليل برتري تجهيزات فرانسويان، آنان پس از كشتار مردم و سركوب مقاومت آزادي‏خواهان الجزاير، بر اين كشور مسلط شدند. اگر چه استعمارگران فرانسوي پس از تسلط بر الجزاير، به غارت منابع اين كشور پرداختند، اما سرانجام مبارزات مردم منجر به استقلال الجزاير در سال 1962م گرديد.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟

1897 - داستان معروف «دراکولا» نوشته برام ستوکر نويسنده ايرلندي انتشار يافت.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟

1953 - شکستن ديوار صوت

هجدهم ماه مي 1953 بانو «ژاکلين کوچران» خلبان نيروي هوايي آمريکاي با يک جت جنگنده از نوع اف - 86 ديوار صوت را شکست و با سرعت ساعتي 652 مايل و سه دهم مايل (1050 کيلومتر) پرواز کرد که در آن زمان رکورد تازه اي بود.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
ژاکلين کوچران
  
 اين پرواز در آسمان کاليفرنيا انجام شد.
   
 ژاکلين در آن زمان 43 ساله بود. وي که در 1910 به دنيا آمده بود در 70 سالگي در سال 1980 درگذشت.

1974 - هند نخستين بمب اتمي خود را آزمايش كرد و ششمين عضو باشگاه دارندگان اسلحه اتمي شد.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟

1980 - كوه هلن مقدس (Mount St. Helens) در ايالت واشنگتن آمريكا دست به آتشفشاني زد، 57 نفر را كشت و سه ميليارد دلار زيان وارد ساخت.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
Mount St. Helens

1997 - فروپاشي رژيم ديكتاتوري "موبوتو سه‏ سه سكو" در كنگو

ژنرال ژوزف موبوتو معروف به موبوتو سه‏سه سكو، رئيس ستاد ارتش كنگو بود، ولي در 25 نوامبر 1965م طي كودتايى، زمام امور را به دست گرفت. وي پس از آن، با اتخاذ روشي خودكامه، از اختيارات مجلس كنگو كاست و با حذف پست نخست‏وزيري، كليه اختيارات كشور را در دست خود گرفت. موبوتو ضمن تغيير نام كنگو به زئير، به تقليد از چين، نوعي انقلاب فرهنگي به راه انداخت و در جريان اين انقلاب كه آن را بازگشت به خويشتن ناميد، اقدامات مضحك و مبتذلي انجام داد. اين مسئله باعث شد تا جريان غرب‏گرايى، بار ديگر به عنوان يك انديشه مترقي توسط او به كشور باز گردد. برقراري روابط با رژيم صهيونيستي، حمايت از شورشيان آنگولا، برگزاري انتخابات تحت فشارهاي بين‏المللي، سركوبي اعتراضات مردمي و دانشجويى از اقداماتي بود كه در زمان حكومت سه‏سه‏سكو انجام شد.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
موبوتو سه‌‏سه سكو

در اوايل دهه 1990م با پديدار شدن نشانه‏هاي تغيير اوضاع در صحنه بين‏المللي و وقوع تحول در كشورهاي ديكتاتوري، اعتراضات و تظاهرات داخلي بر ضد موبوتو در شهرهاي مختلف زئير شكل گرفت كه خواهان كناره‏گيري او از قدرت و تشكيل يك كنفرانس ملي براي بررسي و تدوين قانون اساسي جديد بودند. از سوي ديگر، موبوتو كه با اعتراضات عمومي مواجه شده بود بحث حكومت دموكراتيك و تبديل حكومت به نظام چند حزبي را مطرح كرد و حتي يكي از رهبران مخالفان را به نخست وزيري منصوب نمود. اما اين اعمال نه تنها از اعتراضات نكاست بلكه تعداد زيادي از مردم در جريان اين درگيري‏ها كشته و زخمي شدند. در سال‏هاي 1996 و 1997م مذاكرات جهت حل مناقشه بين لوران كابيلا رهبر مخالفان و موبوتو سه‏سه سكو انجام شد كه بدون نتيجه پايان يافت. ادامه زد و خورد بين شورشيان و نيروهاي دولتي سرانجام به شكست سه‏سه سكو و فرار او به مراكش در شانزدهم مه 1997م انجاميد. در نهايت، نيروهاي مخالف وارد پايتخت شدند و دو روز بعد در هجده مه 1997م، حكومت سي و دو ساله ديكتاتوري موبوتو سه‏ سه‏ سكو سقوط كرد. با فروپاشي دولت موبوتو، لوران كابيلا رهبر شورشيان به رياست جمهوري كنگو رسيد و دور تازه‏اي از حوادث اين كشور آغاز شد.

2009 - با شکست شورشی های ببرهای تامیل مقابل قوای دولتی سریلانکا ۲۶ سال جنگ داخلی این کشور به پایان رسید.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟

مناسبت ها:

روز جهاني گنجينه و ميراث فرهنگي (روز جهاني موزه)

گسترش موزه‏هاي دنيا و همكاري همه‏جانبه علمي، فرهنگي و صنعتي بين آنها در جهت دستيابي به اهداف فرهنگي، از طريق هماهنگ ساختن اقدامات بين‏المللي و تدوين برنامه‏هايي مؤثر است كه داراي خطوط اساسي همكاري مشترك و دوجانبه بين مردم و موزه‏ها در سطح جهاني باشد. بر اساس همين اعتقاد در جلسه مجمع عمومي كميته بين‏المللي موزه‏ها در سال 1977م در مسكو، روز 18 مه (برابر با 28 ارديبهشت) به عنوان روز جهاني موزه اعلام شد و از آن سال به بعد در اين روز در همه كشورهاي عضو، مراسمي به اجرا درمي‏آيد. از اهداف مهم اين مجمع، گسترش موزه‏ها در سراسر جهان، همكاري همه‏جانبه موزه‏ها در جهت رسيدن به اهداف فرهنگي، جلوگيري از نابودي فرهنگ بومي هر كشور و ايجاد مانع در برابر فرهنگ‏هاي بيگانه است. هم‏چنين هدف از تشكيل مكاني به نام موزه، نگهداري آثار گذشتگان و انتقال آنها به نسل‏هاي آينده، ايجاد و تقويت تفاهم ميان ملل و اقوام، شناخت و نمايش سهم اقوام و ملل در فرهنگ و تمدن جهاني و پيشگيري از انهدام فرهنگ بومي و جلوگيري از هجوم فرهنگ‏هاي نامأنوس مي‏باشد.

زادروزها

    ۱۰۴۸ - زادروز عمر خیام، ریاضی‌دان، فیلسوف و شاعر ایرانی
    ۱۸۶۸ - زادروز نیکلای دوم واپسین تزار روسیه، پادشاه لهستان و گرانددوک فنلاند

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
نیکلای دوم

    ۱۸۷۲ - زادروز برتراند راسل ریاضی‌دان، فیلسوف و نویسندهٔ انگلیسی
    ۱۸۸۳ - زادروز والتر گروپیوس معمار برجستهٔ آلمانی و بنیان‌گذار مدرسهٔ مشهور باوهاوس

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
برتراند راسل

    ۱۹۲۰ - زادروز ژان پل دوم رهبر کلیسای کاتولیک و حاکم واتیکان
    ۱۸۷۶ - زادروز هرمان مولر، صدراعظم آلمان.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
هرمان مولر

    ۱۸۹۷ - زادروز فرانک کاپرا، کارگردان، تهیه‌کننده و نویسنده آمریکایی.
    ۱۹۱۲ - زادروز ریچارد بروکس، کارگردان، تهیه‌کننده و نویسنده آمریکایی.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
مایکل کرتو

    ۱۹۵۷ - زادروز مایکل کرتو، موسیقیدان رومانیایی و ایجاد کننده پروژهٔ انیگما.

درگذشت‌ها

    ۱۷۹۹ - درگذشت پی‌یر بومارشه نمایش‌نامه‌نویس، مخترع، موسیقی‌دان، دیپلمات، سرمایه گذار و انقلابی قرن هجدهم میلادی فرانسوی-آمریکایی
    ۱۷۳۳ - درگذشت گئورگ بوم، نوازنده ارگ و آهنگساز آلمانی.

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
گئورگ بوم

    ۱۹۰۹ - درگذشت ایساک آلبنیس آهنگساز و نوازنده پیانو اهل اسپانیا
    ۱۹۱۱ - درگذشت گوستاو مالر رهبر ارکستر و آهنگساز‌ برجسته دوره رمانتیک پسین

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
چارلز لاورن

    ۱۹۲۲ - درگذشت چارلز لاورن زیست‌شناس فرانسوی ، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۰۷
    ۱۹۹۳ - درگذشت هاینریش آلبرتز، سیاستمدار آلمانی

28 اردیبهشت - 18 مِی؛ در تاریخ چه گذشت؟
پی‌یر-ژیل دوژن

    ۲۰۰۷ - درگذشت پی‌یر-ژیل دوژن فیزیک‌دان فرانسوی ، برنده جایزه فیزیک نوبل سال

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه