امروز 23 اسفند برابر با 14 مارس تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
  برترین ها: امروز 23 اسفند برابر با 14 مارس تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1287 -  نبردهای خیابانی مجاهدان مشروطه و نیروهای استبداد

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
از راست : محمد ولی خان تنکابنی (سپهسالار ) و سردار اسعد بختیاری دوتن از سران مشروطه خواهان

زد و خورد عوامل مشروطه خواه که نام مجاهد بر خود نهاده بودند با نیروهای دولتی که آنان را عمله استبداد می خواندند در اسفندماه 1287 خورشیدی به اوج خود نزدیک می شد. این زد و خورد ها تقریبا در همه نقاط کشور مشاهده می شد. در گیری ها از آغاز این سال به صورت مشاجره لفظی شروع شده و از خرداد ماه که محمدعلی شاه تنی چند از نمایندگان مجلس را توقیف کرد رو به شدت گذارد و داوطلبانی که برای محافظت از مجلس جمع شده بودند نام مجاهدان مشروطه بر خود نهادند که این عنوان درسراسر کشور مصطلح شد.
  
 از اواخر همین ماه بود که گروههای متعدد در تبریز، اصفهان ، کرمان و شیراز به مخالفت با سلطنت محمد علیشاه که مورد حمایت روسیه بود برخاستند که به همه آنان مجاهد اطلاق می شد.
  
 از آغاز تیر ماه محمد علی شاه مخالفت خود را با مجلس علنی ساخت و از دوم تیر ماه قزاقها و قوای دولتی به فرماندهی افسران روس به محاصره مجلس و حمله به منازل مخالفان شاه دست زدند و چون مجاهدان مسلح از مجلس دفاع کردند در همین روز به فرمان سرهنگ لیاخوف افسر روس ساختمان مجلس به توپ بسته شد و جمع تلفات دوم تیرماه از سیصد کشته تجاوز کرد و عده ای از نمایندگان مجلس ، ناشران روزنامه ها و مخالفان شاه به سفارت انگلستان پناه بردند و فرهنگ تحصن در سفارتخانه ها را بیش از پیش گسترش دادند که رواج یافت و نقطه ضعفی در تاریخ ما ایرانیان شد.
  
 با اخطار سرهنگ لیاخوف که سفارت انگلستان را هم به توپ خواهد بست ، پای این دو دولت بیش از پیش به این ماجرای ظاهرا داخلی کشیده شد و نماینده دولت انگلستان در تهران شدیدا اعتراض کرد .
  
  شاه در تهران حکومت نظامی اعلام داشت و سرهنگ لیاخوف را که مورد تنفر انگلیسی ها بود فرماندار نظامی کرد و روز بعد به دستور محمدعلی شاه که به باغ شاه نقل مکان کرده بود در همین محل چهار ناشر روزنامه از جمله ملک المتکلمین و میرزا جهانگیر خان را اعدام کردند و مجلس برای سه ماه تعطیل شد.
 
 محمدعلی شاه که مورد اعتراض سفیران انگلستان و فرانسه !!! قرار گرفته بود از این پس تا مدتی سیاست به نعل و به میخ زدن را درپیش گرفت . از یک طرف والیان و فرمانداران موافق مشروطه را یکی ��س از دیگری بر کنار و هواداران خود را به جای آنان می گمارد و از سوی دیگر پنهان شدگان و متحصن شدگان را مورد عفو قرار می داد و دستور محافظت از اموالشان را صادر می کرد.
  
 این سیاست کار ساز نشد و شهرها همچنان صحنه زد و خورد مسلحانه مخالفان او( به نام مجاهد مشروطیت ) و موافقان او ( موسوم به عمله استبداد ) بود . کار زدو خورد که مردم عادی از آن آسیب بیشتری می دیدند رو به گسترش بود و امور از کنترل خارج می گشت که محمدعلی شاه پس از به دست آوردن تایید پاره ای از روحانیون از جمله شیخ فضل الله نوری اواخر آبان ماه 1288 مشروطیت را ابطال کرد.
  
 این اقدام محمد علی شاه بر دامنه زد و خورد ها افزود که در اسفند به اوج خود نزدیک شد و مجاهدین گیلان کنترل شهر رشت را به دست گرفتند و محمد ولی خان تنکابنی (بعدا سپهسالار) را به رهبری خود برگزیدند .
  
 در حالی که در آذربایجان میان مجاهدین و قوای روسیه و در شهرهای شرقی فارس و سایر نقاط بین مجاهدان و قوای دولتی جنگ بود سردار اسعد با سواران بختیاری از اصفهان و مجاهدان گیلان از رشت به سوی تهران به حرکت در آمدند و در تیرماه 1288 وارد تهران شدند و محمدعلی شاه را که به محل تابستانی سفارت روسیه در قلهک پناه برده بود بر کنار کردند . در تمام این مدت و بعد از آن اتگشت دو رقیب اروپایی ــ انگلستان و روسیه ــ در کار بود. مجاهدان معمولی که با شکست محمد علی شاه اعتباری کسب کرده بودند بعدا در بعضی نقاط درد ساز شدند که دولت مجبور شد در کشور اعلام خلع سلاح کند و ....

1290 - به دلیل فشارهای دولت روسیه، مورگان شوستر، مشاور و مستشار آمریکایی در امور خزانه‌داری و بانکی، از ایران اخراج شد.

1322 - اعتبار نامه سید ضیاء تصویب شد!

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
سید ضیاء در سالخوردگی

مهمترین رویدادمجلس شورای ملی در اسفند ماه 1322 مخالفت شدید دکتر مصدق نماینده اول تهران با تصویب اعتبار نامه سید ضیاء طباطبایی یزدی بود که پس از سالها سکونت در فلسطین به ایران باز گشته و از یزد به نمایندگی مجلس انتخاب شده بود. دکتر مصدق در مخالفت با عضویت سید ضیاء در مجلس به تشریح کودتای 1299 خورشیدی که سیدضیاء نخست وزیر آن شد پرداخته و آن را یک کودتای انگلیسی خوانده بود . دکتر مصدق در نطق خود گفت که سید ضیاء یک عامل خارجی است و ضدیت با او یک وظیفه میهنی و واجب است. دکتر مصدق در همین نطق اشاره کرد که برای نخستین بار در عمر خود مردم اصفهان او را به مجلس فرستاده بودند وچون به سی ساله بودن وی تردید شد خودش کنار رفت تا احترام مقررات محفوظ ماند و در اینجا هم سید ضیاء که بهتر از هر کس می داند چه به روزگار این کشور آورده است بهتر است خودش کنار برود. نمایندگان حزب توده از جمله دکتر رادمنش نیز درخواست رد اعتبار نامه سید ضیاء را کردند ، ولی هنگام اخذ رای ، اکثریت به آن رای مثبت داده بودند.

سید ضیاء که دراراضی خود در سعادت آباد تهران زندگی می کرد در شهریور 1348 در 80سالگی در گذشت. وی تا پایان عمر تماسهای خود را باسیاسیون حفظ کرده بود که معمولا جمعه ها به دیدنش می رفتند و چون در آن زمان سعادت آباد در خارج از شهر بود ژاندارمری تهران مکلف شده بود که مامور مخفی بگذارد و گزارش کسانی را که با او دیدار می کردند به شاه بدهد.

1879 - تولد آلبرت انیشتین دانشمند بزرگ فیزیک نظری و ریاضی

آلبرت انیشتین، به عنوان یکی از بزرگ‏ترین متفکران و فیزیک‏دان‏ان تمام اعصار جهان، در 14 مارس 1879م در خانواده‏ای یهودی در شهر اولْمْ در ایالت ورتِمْبِرْگ آلمان به دنیا آمد. وی تحصیلات خود را در آلمان و سوئیس ادامه داد، هرچند از لحاظ یادگیری به جز در رشته ریاضی، دچار مشکل بود. انیشتین در سال 1901م عضو اداره ثبت اختراعات شد و تابعیت سوئیس را پذیرفت. سال 1905م برای انیشتین، سال آغاز ثمردهی مطالعات اوست. وی در این سال چندین مقاله در رشته فیزیک ارائه داد که هر عنوان از آن در علم فیزیک، پایه‏گذار شیوه جدیدی شدند. انیشتین در سال 1905م تئوری خود را در نسبیت نوشت و پس از اینکه تئوری‏های او در عمل ثابت شد و به چاپ رسید، شهرتش در عالم پیچید. او کوشید این مسئله را به اثبات برساند که تشعشع نور از هر سو یکسان است گرچه در نظر، جز این می‏نماید. هیچ نقطه واحدی را نباید صفر انگاشت، چون سنجشِ حرکت به نظرِ بیننده وابسته است. زمان نیز نسبی است چون آن هم برحسب استنباط بیننده فرق می‏کند. او نتایج فرضیه‏های خود را در محاسبه قوه جاذبه و نجوم به کاربرد تا آنجا که بیش از نیوتن به تحقیقات این رشته کمک کرد. با به قدرت رسیدن نازی‏ها در آلمان، انیشتین راهی امریکا شد و تابعیت آن کشور را پذیرفت و به تدریس در دانشگاه‏های آن پرداخت. هرچند که در سال 1921م به پاس دست‏آوردهایش در فیزیک نظری موفق به کسب جایزه فیزیک نوبل شده بود ولی اموال و خانه‏اش توسط حزب نازی مصادره گردید. انیشتین در ماه اوت 1939م، ضمن نامه‏ای به رئیس جمهور وقت امریکا، او را از پیشرفت‏های آلمان در شکافتن هسته اتم آگاه نمود و این باعث شد تا انجام تحقیقات در زمینه شکافت هسته اتم تصویب شود. نتیجه این اقدام، استفاده عملی از انرژی هسته‏ای در بمب هسته‏ای بود که در جریان جنگ جهانی دوم، جان هزاران نفر را در هیروشیما و ناکازاکی گرفت. انیشتین از این واقعه بسیار ناراحت شد چرا که آرزو داشت نیروی هسته‏ای در راه بهبود زندگی بشر به کار افتد. اما برخلاف نظرش این آرزو هرگز به حقیقت نپیوست. با این حال، انیشتین تا آخرین روزهای حیات از یادآوری این حادثه رنج می‏برد و خود را سرزنش می‏کرد. آلبرت انیشتین سرانجام در 18 آوریل 1955م در 76 سالگی در امریکا دیده از جهان فروبست.

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟

1335 - تصویب تشکیل ساواک در مجلس شورای ملی

کلمه ساواک مخفّف سازمان اطلاعات و امنیت کشور است که طرح تشکیل آن در 23 اسفند 1335 توسط مجلس شورای ملی تصویب رسید. این سازمان مخوف از ابتدای سال 1336، همزمان با آغاز به کار دولت منوچهر اقبال، با ریاست سپهبد تیمور بختیار عملاً تاسیس شد. فلسفه وجودی ساواک برقراری سیستم سرکوب به منظور مقابله با حرکت‏های سیاسی مخالف رژیم و نیز از بین بردن مبارزه و مقاومت ملت مبارز ایران بود.از انجا که حکومت نظامی برای سرکوب مخالفین و در وضعیت ویژه، خواه ناخواه حالتی موقتی داشت، سیستم ساواک به صورت دائمی با همان اهداف، جایگزین حکومت نظامی گردید. ساواک که از یک سو با سازمان جاسوسی آمریکا، سیا، و از سوی دیگر با سازمان اطلاعاتی رژیم صهیونیستی، موساد، در ارتباط بود، به تدریج به یک سازمان مخوف و جهنمی مبدل شد. ساواک در طول حیات سیاه خویش، شرم آورترین فجایع و رقت‏بارترین تراژدی‏ها و ننگین‏ترین جنایت‏ها را عیه ملت ایران و به ویژه در مورد مبارزان نهضت اسلامی ایران آفرید. ساواک دارای تیم‏های تعقیب ومراقبت بود که با تجهیزات پیشرفته، هر کس را که به هر اتهامی دستگیر می‏نمود، نخست برای به دست آوردن اطلاعات مورد نظر به شکنجه‏گاه‏ها روانه می‏کرد و سپس تسلیم دادگاهای فرمایشی نموده، آنگاه به زندان‏های مخوف گسیل می‏نمود. قساوت و بی‏رحمی ساواک در شکار متهمان و شکنجه دادن و زندانی کردن در سیاه چال‏ها تا به آنجا رسید که دبیر کل سازمان عفو بین‏الملل، در سال 1353 ش اعلام کرد کارنامه هیچ کشوری در جهان، سیاه‏تر از کارنامه ایران در زمینه حقوق بشر نیست. اعمال ساواک از تعقیب، دستگیری، شکنجه و محاکمه گرفته، تا زندانی کردن، برخلاف قانون و کاملاً خودکامه بود و تنها با فرمان شخص محمدرضا شاه انجام می‏شد. این روش به مدت حدود بیست و دو سال در کشور جاری بود تا آنکه در روزهای پایانی عمر ننگین رژیم پهلوی، شاپور بختیار برای فرو نشاندن خشم مردم، لایحه انحلال ساواک را به مجلس برد و در حالی که انقلاب تمام کشور را دربرگرفته بود و عملاً قدرت از دست رژیم خارج شده بود، لایحه انحلال ساواک در اقدامی عوام فریبانه و بسیار دیر یک روز قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟

1914 - عثمانی و صربستان با امضای یک معاهده صلح به اختلافات طولانی خود پایان دادند.

1932 - خودکشی جورج ایستمن مخترع فیلم عکاسی و بنیاد گذار کارخانه کداک

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
George Eastman

14 مارس 1932 جورج ایستمنGeorge Eastmanمخترع فیلم عکاسی ژلاتینی نواری و سایر ابزارهای عکاسی و صاحب و بنیادگذار کارخانه کداک Kodak در 77 سالگی خودکشی کرد. ایستمن به علت سخت شدن بافتهای ستون فقرات زمین گیر شده بود و نمی خواست بقیه عمر را به آن صورت بگذراند و متکی به کمک دیگران باشد و به همین جهت به عمر خود پایان داد. وی پس از ساختن فرمول تهیه فیلم ژلاتینی، کارخانه کداک را در سال 1888 در شهر روچستر Rochester واقع شمال ایالت نیویورک تاسیس کرد.
   
کارخانه کداک که در دهه 1970 تا نود درصد محصولات عکاسی جهان از دوربین تا فیلم و داروی ظهور و ثبوت را تولید می کرد و روزگاری درآمد آن از مرز 7 میلیارد دلار بالاتر رفته بود به سبب دیجیتال شدن عکاسی و برغم اینکه همرنگ جماعت شده بود و دوربین دیجیتال ساخته بود در 19 ژانویه 2012 و درست 80 سال پس از خودکشی جورج ایستمن و با 950 میلیون دلار بدهی اعلام ورشکستگی کرد و از فوریه این سال و زیر نظر قاضی دادگاه ورشکستگی بکار ادامه می دهد و این بار تلاش خودرا روی ساخت پرینتر و مرکب آن و کاغذ عکاسی دیجیتال و تکنولوزی نوین متمرکز کرده است زیراکه فیلم و دوربین های قدیم، دیگر خریدار آنچنانی ندارد.
  
 به باور مورخان، سرنوشت کداک باید درسی باشد برای همگان.

1939 - جمهوری چکاسلواکی منحل شد.

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟

زادروزها

    ۱۰۵۹ - گیورگ فیلیپ تیلمان، آهنگساز و نوازنده آلمانی
    ۱۲۵۷ - آلبرت انیشتین، فیزیک‌دان نظری آمریکایی-آلمانی
    ۱۲۸۱ - مصطفی بارزانی، سیاستمدار کرد عراقی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
مصطفی بارزانی

    ۱۲۸۳ - رمون آرون، فیلسوف فرانسوی
    ۱۲۸۴ - فاضل کوچوک، روزنامه‌نگار و سیاست‌مدار قبرسی
    ۱۲۸۷ - آندره پی‌یر دو ماندیارگه، نویسنده فرانسوی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
رمون آرون

    ۱۳۱۱ - کوئینسی جونز، آهنگساز آمریکایی
    ۱۳۱۲ - یوجین کرنان، فضانورد آمریکایی
    ۱۳۲۴ - جواد یساری، بازیگر و خواننده ایرانی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
کوئینسی جونز

    ۱۳۳۹ - پنی جانسون جرالد، بازیگر آمریکایی
    ۱۳۴۲ - کوین ویلیامسون، فیلمنامه‌نویس آمریکایی
    ۱۳۵۷ - نیکولا آنلکا، بازیکن فوتبالیست اهل فرانسوی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
جواد یساری

    ۱۳۵۷ - سانتینو مارلا، کشتی‌گیر
    ۱۳۶۴ - جیمی بل، بازیگر انگلیسی
    ۱۳۶۵ - ارغوان رضایی، تنیس باز ایرانی‌تبار فرانسوی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
ارغوان رضایی

مرگ‌ها

    ۱۲۶۱ - کارل مارکس، متفکر انقلابی آلمانی

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
کارل مارکس

    ۱۳۴۰ - آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی، مجتهد و مرجع تقلید شیعه و سیاست‌مدار معاصر ایران.
    ۱۳۷۳ - ویلیام آلفرد فاولر، اخترفیزیک‌دان آمریکایی و برنده جایزه نوبل فیزیک.

23 اسفند - 14 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی

*****
منابع:

-پایگاه نوشیروان کیهانی زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه