امروز 18 دی برابر با 8 ژانویه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
 برترین ها: امروز 18 دی برابر با 8 ژانویه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1780 - یک زلزله شدید 50 تا 200 هزار تن را در تبریز کشت

هشتم ژانویه 1780 (دیماه 1158 هجری خورشیدی ـ سال وفات کریمخان زند در 74 سالگی) شهر تبریز و نواحی پیرامون آن دچار یک زمین لرزه سخت شد. «تاریخ سوانح طبیعی» تلفات این زلزله را 50 تا 150 هزار تن نوشته است. برخی نوشته ها، به استناد ارقام مندرج در نامه های اشخاص، حواشی کتابها و مندرجات دیوانی (مکاتبات دولتی) تلفات را از 80 تا 200 هزار به دست داده اند. در آن زمان، سنجش شدّت زلزله مقیاس معیّن نداشت و سیسموگراف (سیسمومتر) درست یک قرن پس از زلزله تبریز ساخته شد. محاسبات بعدی، شدت زلزله تبریز را در مقیاس ریشتر (ریکتر)، معادل 7 و 7 دهم به دست داده است. مقیاس ده درجه ای ریشتر (ریکتر) در سال 1935 توسط چارلز اف. ریکترCharles F. Richter آمریکایی (متولد 1900 و متوفی در 1985) در انستیتوی تکنولوژی کالیفرنیا بر پایه علم لگاریتم (لوغاریتم که ایرانیان کاشف آن بودند) تنظیم شده است..حکومت آذربایجان و نواحی اطراف آن پس از قتل نادر در کودتای قوچان به دست یکی از ژنرالهای او به نام آزادخان (افغان) افتاده بود.

زلزله شدید تبریز در زمانی رخ داد که ایران از ثبات برخوردار نبود و نوعی جنگ داخلی در جریان بود؛ امیرزادگان زند ازجمله ابوالفتح خان پسر کریمخان با عمویش زکی خان بر سر پادشاهی به جان هم افتاده بودند و نیز سران ایلات و خانها. آغامحمدخان از ایل قاجار در شمال ایران داعیه سلطنت داشت و برای لشکرکشی به شیراز و جنگ آماده می شد. در ایران وقت، نزاع بر سر قدرت به حدّی بود که صادق خان یکی دیگر از برادران کریمخان و حکمران بصره این شهررا ترک و عازم پایتخت شده بود تا سهم خواهی کند و بازگشت او از بصره در حقیقت نقطه پایان بر حکومت ایران بر بین النهرین جنوبی (عراق) گذارد و امپراتوری عثمانی با استفاده از خلاء قدرت در ایران، منطقه بصره را تصاحب کرد و این منطقه از سال 1917 (که جنگ جهانی اول در جریان بود) به دست انگلستان افتاد. اوضاع نامشخص سال های 1779 تا 1795 (سال تاجگذاری آغامحمدخان قاجار در تهران) چنان بود که یک هیات اعزامی روسیه به ایران نتوانست یک مقام ارشد را بیابد و پیام خودرا برساند و دست خالی به مسکو بازگشت.

1642 - روزی که گالیله درگذشت

گالیله Galileo Galilei فیزیکدان، فضا شناس، فیلسوف و دانشمند بزرگ قرون جدید و سازنده تلسکوپ هشتم ژانویه سال 1642 میلادی درگذشت. وی در 15 فوریه سال 1564 در پیسای ایتالیا به دنیا آمده بود.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟

 گالی��ه که در دو دانشگاه در ایتالیا تدریس کرد پس از ساختن تلسکوب و اطلاق این واژه بر آن، قمرهای سیاره مشتری را با آن کشف کرد. ابتکار روش تجربی برای تحقیقات علمی نیز از اوست. درگیری گالیله با مقامات وقت کلیسای کاتولیک فصلی از تاریخ آن زمان اروپا را تشکیل می دهد. گالیله اعلام کرده بود که زمین و ستارگان در مداری مشخص به دور خورشید می چرخند.

1329 - قوانین مطبوعاتی ایران لغو شد

18 دی ماه سال 1329 هجری خورشیدی در پی دو ماه تلاش پی گیر روزنامه نگاران وطن، طرح لغو همه قوانین مطبوعاتی کشور به استثنای قانونی که مجلس، دو سال پس از مشروطه شدن کشور وضع کرده بود از تصویب گذشت که پیروزی بزرگی برای «ژورنالیسم ایران» در طول تاریخ بشمار رفته است.

این مبارزه در پی تحت فشار قرار گرفتن مطبوعات که در باره نفت چیزی ننویسند از نیمه آبان آن سال آغاز شده بود و عبارت بود از: تحصن روزنامه نگاران در ساختمان مجلس، شرکت نویسندگان در اجتماعات و ایراد نطق و خواستن از مردم به ارسال

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
رزم آرا

نامه و طومار اعتراضیه به مقامات مربوط، توسل به دادستان کل و مقامات قضایی دیگر که ضوابط مطبوعاتی ایران مغایر روح قانون اساسی کشور و موازین جهانی است، کاستن از صفحات روزنامه ها، و به این بهانه خودداری از انتشار اخباری که وزارتخانه ها ارسال می داشتند، سفید گذاردن جای ستون برخی نویسندگان معروف و مورد علاقه مخاطبان و خواستن از روشنفکران دیگر به پیوستن به آنان و .... در آن زمان ژنرال رزم آرا نخست وزیر ایران بود. در طول این مبارزات بسیاری هم بودند که می گفتند قانون مطبوعات زائد است و ضرورت ندارد و ایران نیز مانند بسیاری از کشورها نباید قانون مطبوعات داشته باشد و روزنامه نگاری یک حرفه است مانند حرفه های دیگر و باید در دست صنف مربوط باشد نه دولت و....

مطبوعات آزاد از قید و بندهای حکومتی عمری کوتاه داشت و پس از براندازی 28 امرداد سال 1332، باردیگر مقررات سابق را به نام قانون مطبوعات از گور در آورده و حاکم برنشریات کردند و تا کنون هم هرچند وقت یک بار بر سخت شدن آنها به ویژه دادن پروانه نشر به اصحاب این حرفه افزوده شده است ــ سختگیری که در کمتر کشوری نظیر دارد. همین غیر حرفه ای بودن قانون و ضوابط مطبوعات و انشاء آنها توسط کسانی که اهل این حرفه نبودند سد پیشرفت ژورنالیسم وطن شده است. نبود یک دادگاه قانون اساسی نیز مانع از آن شده است که ابطال این ضوابط درخواست شود.

2005 - روزی که جمعیت جهان 7 میلیارد نفر شد

    از گزارش های وقت چنین بر می آمد که دو دقیقه پس از نیمه ششم ژانویه 2005 با تولد یک نوزاد پسر در یک بیمارستان شهر پکن، جمعیت چین به یک میلیارد و سیصد میلیون تن رسیده بود. این رویداد نشان داد که جمعیت چین برغم اجرای قانون یک زوج یک فرزند که از دو دهه پیش از آن به اجرا درآمده افزایش یافته است. چینی شماره یک میلیارد و سیصد میلیون سه کیلو و 660 گرم وزن داشت. جمعیت چین در ژانویه 2012 از یک میلیارد و سیصد و 50 میلیون بیشتر شده بود.

طبق همان گزارش ها، قانون محدود شدن فرزند، افزایش جمعیت چین را که قبلا سالانه 3 و 3 دهم درصد بود به هشت دهم درصد (کمتر از یک در صد) کاهش داده است. این قانون، آوردن دو فرزند برای اقلیت های نژادی و برخی از روستاها را اجازه داده است.

 نفوس آدمیان ـ طبق گزارش سازمان ملل ـ 31 اکتبر 2011 با تولد یک کودک به نام دانیکا کاماچو Danica Camacho در شهر مانیل کشور فیلیپین به هفت میلیارد رسیده بود.

جمعیت جهان در سال 1975 از مرز 4 میلیارد گذشت و جمعیت شناسان اخطار کردند که منابع کره زمین ظرفیت بیش از این شمار را ندارد و اگر جمعیت بازهم افزایش یابد راهی نیست جز تهیه شیمیایی مواد غذایی (غیر ارگانیک) که ممکن است بی خطر هم نباشند. به علاوه افزایش جرم و فساد که نتیجه فقر است.

جامعه شناسان پیش بینی کرده اند که در دهه های آینده و به موازات رشد آگاهی های بشر و پیدایش فرهنگ تازه و نیز محدود بودن منابع کره زمین، در سراسر جهان بچه آوردن محدود به یک و یا دو فرزند در هر خانواده خواهد شد. در قدیم، داشتن فرزند سرمایه خانواده و تضمینی برای رفاه والدین در دوران پیری و ازکار افتادگی به حساب می آمد که امروزه واقعیت ندارد و سالخوردگان به جای اتکاء به فرزندان خود به مقررات رفاه اجتماعی دولت متبوع چشم می دوزند. کتابهای حاوی خاطرات سالخوردگان که اشاره به ناامیدی از فرزندان و بی اعتنایی ها دارد، تمایل و اشتیاق نسل نو را به داشتن فرزندان متعدد کاهش داده است.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟

طبق آمارهای منتشره، در ژانویه 2012 پس از چین، سه کشور پُرجمعیت دیگر جهان عبارت بودند از: هند با یک میلیارد و 250 میلیون، ایالات متحده با 314 میلیون و اندونزی با 243 میلیون. جمعیت هند که هنوز قانون محدود کردن فرزند آوردن را ندارد در اینده ای نزدیک بر چین فزونی خواهد گرفت و در سال 2050 به یک میلیارد و 800 میلیون خواهد رسید. در ژانویه 2012 برزیل با 193 میلیون، پاکستان 178 میلیون، نیجریه 164 میلیون، بنگلادش 151 میلیون، روسیه 143 میلیون، ژاپن 126 میلیون و مکزیک با 114 میلیون کشورهای پُرجمعیت دیگر بودند. در اروپا، آلمان با 81 میلیون جمعیت پس از روسیه کشور دوم این قاره است. افزایش جمعیت هند، افزایش مهاجرت از این کشور را به دنبال داشته بویژه به ایالات متحده، کاناد و انگلستان. مهاجران قرن 21 ـ صرف نظر از کدام کشور ـ از طبقه جوان و تحصیلکرده شهرنشین بوده اند به استثنای مهاجران ایرانی که بیش از نیمی از آنان در سنین بالای 50 سالگی و برخی از ایشان از بازنشستگان بوده اند!. مهاجرت شهرنشینان از کشورهایشان باعث مهاجرت روستائیان به شهرها و جایگزینی می شود و برای مدتی سطح تمدن و اخلاقیات را پایین می برد و سطح آزمندی و فساد اقتصادی ـ اداری بالا می رود و همچنین آمار جرائم معمولی و نیز ضعف دمکراسی.

1867 - به سیاهپوستان آمریکا، دو سال پس از پایان جنگ داخلی، حق دادن رای در انتخابات داده شد.

1959 - شارل دوگل برنده انتخابات، پس از سپری شدن مهلت اعتراض که اعتراضی به انتخابات نبود، رئیس جمهور فرانسه شد ـ جمهوری پنجم که خود او آن را با اصلاح قانون اساسی بوجود آورده بود. دوگل حاضر نشده بود که در جمهوری چهارم رئیس کشور فرانسه شود.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
شارل دوگل

1964 - لیندون جانسون رئیس جمهور وقت آمریکا در این کشور علیه فقر اعلان جنگ داد.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
لیندون جانسون

1299 - رحلت آیت ‏اللَّه سیدمحمد طباطبایی از رهبران مذهبی نهضت مشروطیت ایران

آیت‏اللَّه سید محمد بن صادق طباطبایی در سال 1220ش (1258 ق) در کربلا به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی و مبادی علوم را نزد پدر فرا خواند و سپس در تهران از محضر فیلسوف بزرگ زمان، میرزا ابوالحسن جلوه استفاده کرد. از آن پس راهی عتبات گردید تابه مقام اجتهاد نائل آمد و جزو خواص یارانِ میرزای شیرازی شده، در امور سیاسی، طرف مشورت او قرار گرفت. سید محمد پس از واقعه تحریم تنباکو، از طرف میرزای شیرازی به تهران رفت و به ارشاد و هدایت مردم مشغول شد. پس از چندی، وی دعوت آیت‏اللَّه عبداللَّه بهبهانی را برای مبارزه با دولت پذیرفت و در اعتراض به اعمال دولت، به همراه مردم در حرم حضرت عبدالعظیم تحصُّن کرد. فعالیت آیت‏اللَّه طباطبایی به مرور وسعت یافت تا جایی که به یکی از رهبران اصلی مشروطیت در ایران تبدیل شد. با روی کار آمدن محمدعلی شاه و به توپ بستن مجلس، مدتی به مشهد رفت و پس از فتح تهران به تهران مراجعت کرد. سید محمد طباطبایی با ورود نیروهای روس و انگلیس به ایران، در جریان جنگ جهانی اول به ترکیه رفت و پس از شش ماه به ایران بازگشت. از آن پس در امور سیاسی دخالت نکرد تا این که در 18 دی ماه 1299 ش برابر با 28 ربیع الثانی 1339 ق در 79 سالگی وفات یافت و در حرم عبدالعظیم به خاک سپرده شد. طباطبایی، اندیشه‏ای آزاد و تفکری اصلاح طلبانه داشت و آشنایی وی با سید جمال الدین اسدآبادی، تأثیری شگرف در شکل‏گیری تفکرات او داشت.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
آیت ‏اللَّه سید محمد بن صادق طباطبایی


1353 ش - طیفور بطحائی، خسرو گلسرخی، منوچهر مقدم سلیمی، کرامت الله دانشیان، عباسعلی سماکار، محمدرضا علامه زاده، رحمت الله جمشیدی محکوم به اعدام بقیه بین 3 تا 5 سال حبس محکومیت یافتند.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
خسرو گلسرخی و کرامت الله دانشیان

1359 ش - اشغال هویزه توسط مزدوران بعثی عراق

پس ازمحاصره هویزه توسط دشمن بعث، تعدادی از بسیجیان به فرماندهی سید محمد حسین علم‏الهدی به دفاع برخاسته و به نبردی سخت پرداختند. اما این مقاومت به شهادت این پاسداران جان برکف منتهی شد. در پی این حادثه، نیروهای دشمن در 18 دی 1359 ش وارد هویزه شده و آن را اشغال کردند. پس از آن، فرمانده نیروهای عراقی دستور داد تعدادی از مردم بی‏گناه را دست بسته در یک گودال قرار داده و به شهادت برسانند. سپس عراقی‏ها تمام شهر را با دینامیت و بلدوزر نابود کرده و هویزه را به تلی خاک تبدیل نمودند.

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟

زادروزها

    ۱۵۵۶ - یوسوجی کجسکیو، سامورایی و جنگ‌سالار ژاپنی (مرگ. ۱۶۲۳)
    ۱۶۲۸ - فرانسوا هنری دی ماتمورنسی-باتلوو، داک دی لاکسنبرگ، ارتشبد فرانسوی (مرگ. ۱۶۹۵)
    ۱۶۳۲ - سموئل پیوفندورف، حقوق‌دان اتریشی (مرگ. ۱۶۹۴)
    ۱۷۳۵ - جان کارول، نخستین اسقف اعظم کلیسای کاتولیک در آمریکا (مرگ. ۱۸۱۵)
    ۱۷۶۳ - ادموند چارلز جنت، سفیر فرانسه در آمریکا در طول انقلاب فرانسه (مرگ. ۱۸۳۴)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
آلفرد راسل والس

    ۱۷۸۶ - نیکلاس بیدل، رئیس دومین بانک آمریکا (مرگ. ۱۸۴۴)
    ۱۸۰۵ - اورسن هاید، رهبر مذهبی آمریکا (مرگ. ۱۸۷۸)
    ۱۸۰۵ - جان بیگلر، فرماندار کالیفرنیا (مرگ. ۱۸۷۱)
    ۱۸۲۱ - جیمز لانگستریت، ارتشبد هم‌پیمان آمریکا (مرگ. ۱۹۰۴)
    ۱۸۲۱ - دبلیو.اچ.ال والیس سرتیپ جنگ داخلی آمریکا (شمال) (مرگ. ۱۸۶۲)
    ۱۸۲۳ - آلفرد راسل والس، طبیعت‌شناس و زیست‌شناس بریتانیایی (مرگ. ۱۹۱۳)
    ۱۸۲۴ - ویلکی کالینس، رمان‌نویس بریتانیایی (مرگ. ۱۸۸۹)
    ۱۸۳۶ - لورنس آلما-جدیما، هنرمند هلندی (مرگ. ۱۹۱۲)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
الویس پریسلی

    ۱۸۶۴ - شاهزاده آلبرت ویکتور، دوک کلارنس، بزرگترین پسر شاه ادوارد هفتم
    ۱۸۶۷ - امیلی گرین بالش، نویسندهٔ آمریکایی، صلح‌جو ۱۹۴۶ (مرگ. ۱۹۶۱)
    ۱۸۷۰ - میگال پریمو دی ریورا، دیکتاتور اسپانیا (مرگ. ۱۹۳۰)
    ۱۸۸۵ - ای. جی. ماست، فعال حقوق اجتماعی و صلح‌جو (مرگ. ۱۹۶۷)
    ۱۸۸۵ - جان کورتین، چهاردهمین نخست وزیر استرالیا (مرگ. ۱۹۴۵)
    ۱۸۹۱ - والتر بوث، فیزیک‌دان آلمانی، برندهٔ جایزهٔ نوبل (مرگ. ۱۹۵۷)
    ۱۹۰۲ - کارل راجرز، روانشناس آمریکایی (۱۸۸۳)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
استیفن هاوکینگ

    ۱۹۰۵ - کاردینال فرنجو سپر، رهبر گروهی از آئین‌های دینی (مرگ. ۱۹۸۱)
    ۱۹۰۸ - ویلیام هارتنول، بازیگر بریتانیایی (مرگ. ۱۹۷۵)
    ۱۹۰۹ - ویلی میلویچ، بازیگر آلمانی (مرگ. ۱۹۹۹)
    ۱۹۲۴ - ران مودی، بازیگر انگلیسی
    ۱۹۳۱ - بیل گراهام، پیشگام موسیقی راک آلمان (مرگ. ۱۹۹۱)
    ۱۹۳۴ - روی کینییر، بازیگر انگلیسی (۱۹۸۸)
    ۱۹۳۵ - الویس پریسلی، خواننده و بازیگر آمریکایی. (مرگ: ۱۹۷۷)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
والتر بوث

    ۱۹۳۵ - جاسی گرن پریسلی، دوقلوی الویس پریسلی (مرگ. ۱۹۳۵)
    ۱۹۴۱ - گراهام چپمن، بازیگر طنز بریتانیایی (مرگ. ۱۹۸۹)
    ۱۹۴۲ - استیفن هاوکینگ، فیزیک‌دان نظری و مولف انگلیسی
    ۱۹۴۲ - ایوت منیرس، بازیگر آمریکایی
    ۱۹۴۹ - ولفگنگ پاک، سرآشپز مشهور اتریشی
    ۱۹۶۰ - ایگور گورباچف، سرپرست برنامهٔ بمب اتمی شوروی
    ۱۹۶۶ - اندرو وود، موسیقی‌دان (مرگ. ۱۹۹۰)
    ۱۹۶۷ - میشل فوربز، بازیگر آمریکایی

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
آر. کلی

    ۱۹۶۹ - آر. کلی، خوانندهٔ آمریکایی آر اند بی
    ۱۹۷۱ - جیسون جایمبی، بازیکن آمریکایی اتحادیهٔ حرفه‌ای بیسبال
    ۱۹۷۳ - مارک نایت، سازندهٔ بازی‌های ویدیویی، طراح صدا و نوازندهٔ ویولن الکتریکی

مرگ‌ها

    ۴۸۲ - سینت سیوروینس
    ۱۱۰۷ - شاه ادگار اسکاتلند
    ۱۱۹۸ - پاپ سالستین سوم
    ۱۳۲۴ - مارکو پلو، جهانگرد ایتالیایی (زادروز. ۱۲۵۴)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
مارکو پلو

    ۱۳۲۴ - جایادو دی باندون، هنرمند ایتالیایی (زادروز. ۱۲۶۷)
    ۱۶۴۲ - گالیو گالیله، ستاره‌شناس و فیزیک‌دان ایتالیایی (زادروز. ۱۵۶۴)
    ۱۷۱۳ - آرکیجلو کرلی، آهنگ‌ساز ایتالیایی (زادروز. ۱۶۵۳)
    ۱۸۲۵ - الی ویدنی، مخترع آمریکایی (زادروز. ۱۷۶۵)

18 دی - 8 ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟
جوزف فرانکلین رادرفرد

    ۱۹۳۵ - جاسی گرن پریسلی، دوقلوی الویس پریسلی (زادروز. ۱۹۳۵)
    ۱۹۴۱ - لرد رابرت بندن-پاول، سرباز انگلیسی، نویسنده، و بنیان‌گذار پیشاهنگی (زادروز. ۱۸۵۷)
    ۱۹۴۲ - جوزف فرانکلین رادرفرد، رئیس دیدبان حقوق بشر (زادروز. ۱۸۶۹)
    ۱۹۵۶ - جیم الیوت، از شهیدان مسیحی آمریکا و مبلغ مذهبی در اکوادور (زادروز. ۱۹۲۸)
    ۱۹۷۹ - سارا کارتر، نوازندهٔ سنتی آمریکا (زادروز. ۱۸۹۸)
    ۱۹۸۰ - جان ماچلی، فیزیک‌دان و مهندس رایانهٔ آمریکایی (زادروز. ۱۹۰۷)

*****
منابع:

-پایگاه نوشیروان کیهانی زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه