امروز 16 شهریور برابر با 7 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
  برترین ها: امروز 16 شهریور برابر با 7 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1514 - افتادن زودگذر تبريز به دست سلطان سليم عثماني

هفتم سپتامبر سال 1514 (16 شهریور) نظاميان عثماني وارد تبريز شدند. اين یگانها به فرماندهي مستقيم سليم اول سلطان عثماني 23 آگوست (15 روز پيش از آن) در دشت چالدران نيروهاي شاه اسماعيل صفوي را شكست داده بودند. سلطان سليم و نظامیانش بر اثر حملات غير منظم (چريكي) نيروهاي شاه اسماعيل و مقاومت مردم تبريز نتوانستند مدت طولاني در اين شهر بمانند و بیرون رفتند.
    
جنگ چالداران بزرگترين و آخرين جنگ بزرگ توپ و تفنگ در برابر شمشير و كمان بود و مورّخان معاصر بمباران اتمي هيروشيما و ناگازاكي در نيمه اول آگوست 1945را با آن مقايسه مي كنند كه جنگ اتمي در برابر اسلحه متعارفي (توپ و تفنگ) بود و هر دو جنگ در ماه آگوست صورت گرفته بود.
   
16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
سليم يکم

 هدف عمده سلطان سليم از حمله به ايران؛ جلوگيري از گسترش شيعه اثني عشري كه مذهب رسمي ايرانيان اعلام شده بود به متصرفات عثماني و پيوستن شيعيان قلمرو عثماني به دولت تازه تاسيس صفوي ايران بود.
    
هدف ديگر سلطان سليم از تعرض به ايران، ضميمه كردن مناطق كُردنشين شمال غربي ايران و محل سكونت تركمانان (بقاياي سلجوقيان و ... در عراق امروز) به قلمرو خود و نيز مانع از گسترش و رشد «ايرانيسم» بود كه با روي كار آمدن شاه اسماعيل صفوي دوباره سربلند كرده بود.
  
 سلطان سليم به دو هدف اول خود از اين عمليات نظامي رسيد، ولي مسئله اي به نام كردستان تركيه به وجود آورد كه دولت تركيه اينك (قرن 21) دچار آن است. صفويان كه تا زمان جنگ چالدران بكار بردن اسلحه آتشين را خلاف آيين جوانمردي مي پنداشتند از آن پس به فكر مسلح كردن خود به توپ و تفنگ افتادند كه شاه عباس يکم به آن تحقق بخشيد.

1812 - نبرد «بورودینو Borodino» و تکرار تاریخ

ناپلئون بناپارت كه براي تصرف روسيه و سپس از راه ايران، تصرف هند و خارج ساختن آن از دست انگلستان برنامه داشت و با ارتش فرانسه معروف به ارتش بزرگ = Grande Armee وارد روسيه شده بود هفتم سپتامبر 1812 ارتش روسيه را در منطقه «بورودينو Borodino» واقع در يکصد كيلومتري غرب مسكو شكست داد، مجبور به عقب نشيني کرد و هفت روز ��عد وارد مسكو شد. نيروهاي هيتلر 129 سال بعد و در Smolensk واقع در غرب مسکو يك بار ديگر ارتش روسيه (شوروي) را شكست دادند. هدف هيتلر هم خارج ساختن خاور ميانه و هند از دست انگلستان از طريق ايران و با کمک شاه وقت ـ رضاشاه پهلوي ـ بود ولي غافل از اينکه بيشتر رجال ايران بمانند عصر قاجارها از عوامل دولت لندن بودند.
  
16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
نبرد بوردینو

 در «نبرد بورودينو» در 7 سپتامبر 1812 بيش از دويست و پنجاه هزار نظامي طرفين رزميدند که بيش از 70 هزار نفر از آنان جان خودرا از دست دادند. نظاميان ناپلئون عمدتا سرباز وظيفه بودند. دولت انقلاب فرانسه از پنجم سپتامبر 1798 قانون نظام وظيفه اجباري را در اين کشور به اجرا گذارده بود که پسران 20 تا 25 ساله بدون زن و فرزند را شامل مي شد.
   
16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
مارشال M. Kutuzov

در نبرد بورودينو، مارشال ميخائل کوتوزوف M. Kutuzov فرمانده نيروهاي روس همينکه احساس شکست کرد دستور عقب نشيني داد، به مسکو بازگشت و شهررا تخليه کرد و انبارها و ذخاير را آتش زد تا چيزي به دست ناپلئون نيافتد. وي همچنين نيروهاي خودرا به صورت مليشيا در آورد تا دست به جنگ و گريز زنند و نظاميان فرسوده ناپلئون را خسته تر و بي اميد سازند. با اين تاکتيک، ناپلئون مجبور به بازگشت شد و ضمن راه بسياري از نظاميان او از سرما و گرسنگي و حملات غير منظم ميليشياي کوتوزف از ميان رفتند و شماري کم از آنان به وطن بازگشتند و افول ناپلئون تقريبا از همين زمان آغاز شد.
  
 نيروهاي هيتلر نيز با تاکتيک ويژه مارشال ژوکف از دروازه هاي مسکو عقب نشيني کردند و تا برلين عقب رفتند، هيتلر خودکشي کرد و حکومت او از ميان رفت. علت اصلي، پند نگرفتن از تجربه و سرنوشت ناپلئون (تاريخ) بود.
  
 پوتين رئيس جمهور روسيه که تلاش دارد وطندوستي ـ Patriotism ـ را که جهان وطني کمونيستها آن را از ميان برده بود به روس ها بازگرداند و از يادآوري گذشته ازجمله توجه به سالروز جنگهاي ميهني، دوباره سازي صحنه نبردها، ساختن مجسمه قهرمانان ملي و آثار تاريخي، برگزاري يادبودها و آموزش تاريخ آغاز کرده است با هزينه کردن صدها ميليون روبل رزمگاه بورودينو را نوسازي و صحنه نبرد را با همان جنگ افزارها زنده کرد و مراسم دويستمين سالروز اين نبردرا دوم سپتامبر 2012 برپا داشت که صدها هزار تن به تماشايش رفته بودند. در اين نمايش تاريخي 1550 فرانسوي به شکل نظاميان ناپلئون درآمده بودند و 1450 روس در قيافه نظاميان تزار و نمايش با حضور ژيسکار دستن رئيس جمهور پيشين فرانسه و مقامات روسيه و ديپلماتهاي مستقر در مسکو برگزار شد تا باعث کدورت فرانسويان نشود. دوم سپتامبر به جاي هفتم اين ماه به اين سبب انتخاب شده بود که مصادف با يکشنبه (تعطيل آخر هفته) بود و مردم مي توانستند در مراسم سالروز اين رويداد شرکت کنند.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
چند صحنه از مراسم دويستمين سالروز نبرد بورودينو با حضور پوتين و ژيسکار دستن و صدها هزار روس

1822 - برزيل هفتم سپتامبر سال 1822 اعلام استقلال كرد و خود را از استعمار پرتغال نجات داد. از همين زمان هفتم سپتامبر روز ملي برزيل است.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

1915 - درخواست عجیب وثوق الدوله از انگلستان و روسيه!

16 شهريور 1294 (7 سپتامبر 1915) وثوق الدوله رئيس الوزراء وقت (برادر قوام السلطنه و پدر زن دكتر علي اميني) كه شهرت به انگلوفيل بودن( هواداري از انگلستان) داشت از دو دولت انگلستان و روسيه كه سرگرم تكميل اجراي قرارداد سن پترز بورگ (تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ) بودند و خواسته بودند كه ماليه و ارتش ايران را زير كنترل بگيرند خواست كه فعلا اين كاررا به تعويق اندازند. گفته شده است که وثوق الدوله به اشاره لندن درخواست تعوين آن تصميم را کرده بود زيرا بر لندن يقين حاصل شده بود که روسيه در جنگ جهاني اول که از سال پيش از آن آغاز شده بود پيشرفتي نخواهد داشت و قدرت سابق را از دست خواهد داد و درنتيجه، انگلستان ديکته گر اصلي در ايران خواهد بود.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
وثوق الدوله

1936 - آخرین گرگ تاسمانی در باغ‌وحشی در استرالیا جان سپرد و نسل این کیسه‌دار برای همیشه منقرض شد.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
بنجامین، آخرین گرگ تاسمانی

1940 - آغاز بمباران شبانه لندن توسط لوفت وافه

بمباران شبانه لندن توسط نيروي هوايي آلمان (لوفت وافه) از هفتم سپتامبر 1940 آغاز شد و 57 شب متوالي طول کشيد و تلفات و زيانهاي سنگين به بار آورد. طبق یک گزارش، جمع تلفات انگلیسیان را 43 هزار کشته و 51 هزار مجروح بوده است. اين بمباران در تاريخ جنگ جهاني دوم به «بليتزBlitz» معروف شده است. این حملات را «57 روزه» نوشته اند ولی تا دهم ماه می 1941 با شدت کمتری ادامه داشتند. در جریان بمباران، دولت انگلستان براي محافظت از جان کودکان، زنان و سالخوردگان آنان را به خارج از شهرهاي بزرگ منتقل کرده بود. هفتاد سال بعد ـ ششم سپتامبر 2010 ـ فیلم رنگی (تصویر متحرّک) یک موردخرابیهای ناشی از بمباران بلیتز و عملیات نجات برای نخستین بار انتشار یافت و از شبکه های تلویزیونی پخش شد.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

1943 - تسليم ايتاليا به متفقين در جريان جنگ جهاني دوم

در تمام طول جنگ جهاني دوم، طراحان نظامي و كارشناسان جنگ به اين نتيجه رسيده بودند كه براي شكست هيتلر، بايد جبهه دومي عليه آلمان نازي پديد آيد. استالين، رهبر ديكتاتور شوروي هنگامي كه فشار ماشين سنگين جنگي آلمان، يكباره متوجه شوروي شده بود، اين تقاضا را از متفقين خود كرد، ولي آن‏ها از اين كار شانه خالي مي‏كردند و اگر هم جبهه دومي را هم باز كردند، به جاي آن كه در اروپا باشد، در جاي ديگري بود. به هر حال، در نوامبر 1942م، قواي مشترك انگليس و امريكا در مراكش، تونس و الجزاير واقع در شمال افريقا پياده شدند. در ماه مه 1943، سربازان مزبور كه به نيروهاي انگليسي مستقر در مصر پيوسته بودند، قواي متحد آلماني و ايتاليايى را در شمال افريقا، مجبور به تسليم كردند. دو ماه بعد، جبهه دومي كه مورد نظر بود گشوده شد و سپاه متحد امريكا و انگليس در دهم ژوئيه 1943، به جزيره سيسيل در جنوب ايتاليا حمله كرد و پس از تصرف اين جزيره، به خاك اصلي ايتاليا به عنوان متحد اصلي آلمان در اروپا هجوم آوردند.

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

با شكست‏هاي پي درپي ايتاليا در اين جنگ، در روز 25 ژوئيه 1943م، رژيم فاشيستي موسوليني در ايتاليا سقوط كرد و دولت جديد ايتاليا، در روز هفتم سپتامبر، فرمان تسليم نيروهاي اين كشور در برابر متفقين و ترك مخاصمه را صادر كرد با ايجاد اين تغييرات، هرچند موسوليني به كمك هيتلر براي تشكيل يك حكومت جمهوري طرفدار آلمان درشمال ايتاليا به ميلان بازگشت، ولي با اعلان جنگ دولت جديد ايتاليا به آلمان، سير شكست‏هاي آلمان سرعت بيشتري گرفت و حكومت جمهوري موسوليني نيز دوامي نيافت.


زادروزها

    ۱۵۳۳ - زادروز الیزابت یکم (انگلستان) ملکهٔ سلطنتی انگلستان و ایرلند
    ۱۷۰۷ - زادروز ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون نویسنده، ریاضی‌دان، زیست‌شناس و ستاره‌شناس اهل فرانسه

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
الیزابت یکم

    ۱۸۲۹ - زادروز فریدریش آگوست ککوله شیمیدان آلمانی
    ۱۹۰۹ - زادروز الیا کازان کارگردان٬ نویسنده و تهیه کننده آمریکایی

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
فریدریش آگوست ککوله

    ۱۹۱۷ - زادروز جان کارنفورت شیمیدان استرالیایی-انگلیسی ،برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۷۵
    ۱۹۳۶ - زادروز بادی هالی نوازنده و خواننده آمریکایی و از بنیان‌گذاران سبک موسیقی راک اند رول

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
بادی هالی

    ۱۲۹۰ - زادروز ذبیح‌الله صفا از استادان ایرانی ادبیات فارسی
    ۱۳۵۰ - زادروز سعید شهروز، خواننده‌ی اهل ایران

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
ذبیح‌الله صفا
   
درگذشت‌ها

    ۱۹۱۸ - درگذشت ام.ال.سیلو ریاضی دان نروژی
    ۱۹۸۵ - درگذشت جرج پولیا ریاضی‌دان مجارستانی-آمریکایی

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
رینالدو آرناس

    ۱۹۹۰ - درگذشت رینالدو آرناس، نمایش‌نامه‌نویس، نویسنده و شاعر کوبایی
    ۱۳۴۹ - درگذشت بدیع‌الزمان فروزانفر، استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی و ادیب

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
بدیع‌الزمان فروزانفر

    ۱۹۹۱ - درگذشت ادوین مک‌میلان فیزیکدان آمریکایی، برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۵۱
    ۱۹۹۴ - درگذشت ترنس یانگ کارگردان بریتانیایی

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
موبوتو سسه سوکو

    ۱۹۹۷ - درگذشت موبوتو سسه سوکو رئیس جمهور زئیر برای ۳۲ سال از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۹۷
    ۱۳۸۳ - درگذشت حسین منزوی، یکی از بزرگترین غزل سرایان معاصر

16 شهریور - 7 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
حسین منزوی

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه