امروز 1 شهریور برابر با 23 آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

مجله اینترنتی برترین ها
 
 
 
 
  برترین ها: امروز 1 شهریور برابر با 23 آگوست تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

1821 - اسپانيا پس از 3 قرن به مكزيك استقلال داد. مكزيك پيش از ورود اسپانيائي ها به قاره غربي داراي تمدني درخشان و كهن، و يك امپراتوري بود.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟

1866 - امضاي معاهده تاريخي "پراگ" ميان دو كشور پروس و اتريش

قسمت اعظم سرزميني كه امروزه آلمان ناميده مي‏شود در اواسط قرن نوزدهم از كشورهاي كوچكي تشكيل مي‏شد كه در هر كدام يك پادشاه يا شاهزاده حكومت مي‏كرد. با به قدرت رسيدن بيسمارك و در اختيار گرفتن مقام صدراعظمي پروس وي كه در آرزوي وحدت ايالات و اميرنشين‏هاي آلمان در زير يك پرچم و تشكيل يك امپراتوري نيرومند از پيوستن پروس و كنفدراسيون آلمان بود، قبل از هر چيز به تقويت نيروي نظامي پروس پرداخت و در اولين جنگ خود براي الحاق يكي از اين ايالت‏ها به قلمرو حكومت پروس، در سال 1864م پيروز شد.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟

 اختلافات اتريش و پروس بر سر اين ايالت در اين سال به رويارويى مستقيم پروس و اتريش منتهي شد. در اين جنگ كه به جنگ هفت هفته معروف شده است، نيروهاي پروس براي نخستين بار قواي اتريش را شكست دادند و در نتيجه قرارداد صلحي كه در روز 23 اوت 1866م در پراگ به امضا رسيد، كليه اميرنشين‏ها و ايالات واقع در شمال رودخانه راين، اتحاديه جديدي به نام كنفدراسيون شمالي آلمان تشكيل دادند و با پروس متحد شدند.

1914 - اعلان جنگ ژاپن به آلمان در جريان جنگ جهاني اول

با فروزان شدن آتش ويرانگر و خانمان‏سوز جنگ جهاني اول، جنگ اوليه اتريش و صربستان به يك جنگ عمومي در اروپا مبدل شد و كشورهاي مختلف هر يك به بهانه‏اي وارد اين معركه مي‏شدند. در طول ماه اوت 1914م، اين جنگ ابعاد وسيع‏تري به خود گرفت چرا كه در روزهاي دوازدهم و سيزدهم اين ماه، انگلستان و فرانسه به اتريش اعلان جنگ دادند. ده روز بعد در 23 اوت، ژاپن نيز به عنوان متحد انگليس به اتريش و آلمان اعلان جنگ داد. با ورود به ژاپن به عرصه جنگ جهاني اول، آتش اين نبرد در فراسوي مرزهاي اروپا در شرق آسيا نيز شعله‏ور گرديد و منطقه را بيش از پيش دچار آشوب و كشتار نمود.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟

1941 - دستور بي حاصل رضاشاه در آستانه اشغال نظامي ايران

رضاشاه پهلوي 23 آگوست 1941 بالاخره دستور داد آن دسته از اتباع آلمان كه در ايران به وجودشان نياز نيست از اين كشور خارج شوند. شايد او هنوز متوجه نشده بود که اخطارهاي پي در پي لندن و مسکو داير بر اخراج آلماني ها، فريب او و خريد وقت براي اشغال نظامي ايران بود. راديو دولتي لندن که در کنترل ماشين جنگي انگلستان بود پنج روز پيش از آن، شمار آلماني هارا در ايران دو هزار و هفتصد تن اعلام كرده بود و گفته بود كه وجود اين آلماني ها در ايران امنيت همسايگان اين کشور را تهديد مي كند.
    
رضاشاه که در سالهاي آخر سلطنت خود تلاش کرده بود از حلقه نفوذ انگليسي ها خارج شود به احتمال زياد تفسير درستي از تحولات بين المللي تير و مرداد 1320 نداشت از جمله اين تحولات: قرارداد دفاع متقابل انگلستان و شوروي در 21 تيرماه، ملاقات چرچيل و روزولت و طرح منشور اطلس (اتلانتيک) در 23 تيرماه، ملاقاتهاي پي در پي آندره اسميرنوف سفير تازه شوروي در تهران و ريدرزبولارد سفير انگلستان با علي منصور نخست وزير وقت و اظهارات ضد و نقيض آنها، دستور محرمانه چهارم امرداد چرچيل به ژنرال «ويول» در هند که نيروهاي آماده خودرا هرچه زودتر به عراق بفرستد، توجيه پارلمان انگلستان در 15 hمرداد از سوي ايدن وزير امور خارجه وقت از خطر ادامه اقامت آلماني ها در ايران و ... و بالاخره افزايش گزارشها و مقالات رسانه هاي غرب درباره گرايش ايران به سوي آلمان، هدفهاي هيتلر در ايران و خاورميانه و استقرار آلماني ها در گوشه و کنار ايران.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
   
از نخستين روزي كه ارتش آلمان به شوروي حمله ور شده بود حساسيت مسكو و لندن نسبت به ايران بيشتر شده بود و اخطارهاي پي در پي مقامات آن دو كشور به ايران به همين دليل و نيز براي توجيه اقدامات بعدي آنها بود. تصميم رضاشاه به صدور دستور خروج آلمانيهاي غير لازم هنگامي صورت گرفت كه واحدهاي يك لشكر هندي كه عده آنان به چهار هزار نفر هم نمي رسيد در خاك عراق به مرزهاي ايران نزديك مي شدند. حال آن كه افراد ارتش ايران پنجاه برابر آنان بودند، ولي رضاشاه در آن دو ماه حساس سازمان ارتش را از افسراني که احتمال تطميع شدن داشتند پاک نکرد، نظاميان رزمنده و ميهندوست را سمت فرماندهي نداد، حالت فوق العاده در کشور اعلام نکرد و با اين که رجال وابسته به انگلستان را بخوبي مي شناخت آنان را برکنار و تحت نظر قرارنداد تا تماس نامطلوب نداشته باشند، و مردم را از خطري که در اطرافشان کمين کرده بود آگاه نساخت و اقدامات دفاع غير نظامي و بسيج مردمي و .... بعمل نياورد، تنها روز يکم شهريور مرخصي افسران ارتش ايران لغو شد که ابدا کافي نبود.
   
در پاسخ برخي مفسران که مي گويند: تسليم شدن بهتر از تحمل تلفات است، بايد گفت که غرور ملي و دفاع از وطن چه مي شود که تکليف و رسالتي است بزرگ و غير قابل مصالحه و صرف نظر کردن. تلفات ناشي از گرسنگي و انواع بيماري و اسارت سياسي پس از تسليم خانئانه ايران در شهريور 1320 بمراتب بيش از تلفاتي بود که اگر مقاومت صورت مي گرفت وارد مي آمد. بعلاوه،«مقاومت» ملت را زنده و گوش بزنگ مي ساخت و پس از آن، تسليم هر شرايط سياسي نمي شد و رويدادهاي سياسي ـ اجتماعي پس از شهريور 1320 به وقوع نمي پيوست و ملت در مسير ديگري که قطعا بهتر بود قرارمي گرفت و دست کم از شر رجال وابسته به خارجي راحت مي شد و ....

1953 - تشکيل کابينه کودتا

 23 آگوست 1953 (يکم شهريور 1332) سرلشكر زاهدي كابينه خودرا كه در آن علي اميني (که شهرت داشت مورد حمايت دولت واشنگتن است) وزير دارايي بود و بسياري آن را کابينه کودتا مي خوانند تشكيل داد و به بسياري از كساني كه به او در رسيدن به قدرت ياري داده بودند مقام و منصب و امتيازهاي متعدد داد.
   
در همين روز، كِرميت روزولت مامور ارشد «سيا» كه از او به عنوان يکي از مجريان اصلي طرح براندازي حكومت دكتر مصدق نام مي برند با شاه ملاقات كرد.
   
طبق بعضي نوشته ها، گويا شاه در اين ملاقات از كرميت روزولت كه اورا به قدرت باز گردانده بود سپاسگزاري كرده بود. در همين روز، روزنامه هايي که پس از فرار شاه، مطالبي بر ضد او نوشته بودند توقيف شدند و دستگیری و برکناری مقامات دولتی ادامه داشت. روزنامه هاي حزب توده و نشريات احزاب هوادار دکتر مصدق که از 29 امرداد تعطيل شده بودند لغو پروانه شدند. نشريات حزب توده از آن پس به صورت زيرزميني چاپ و توسط اعضاي جوان اين سازمان در ساعات شب به خانه ها انداخته مي شدند و يا به طريق غير علني توزيع مي گرديدند.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
زاهدي يکم شهريور ماه 1332 كابينه خودرا تشكيل داد كه وزيرانش عبارت بودند از: دكتر علي اميني، دكتر جهانشاه صالح، دكتر علي اصغر پورهمايون، علي اصغر حكمت، جمال اخوي، احمدحسين عدل، مهندس ميكده، سرلشكر احمد وثوق، سرتيپ محمد حسين جهانباني، سرتيپ عباس فرزانگان و ....
   
از آنجا که براندازي 28 امرداد سرآغاز عمليات مشابه و متعدد ديگر بود و دگرگوني وسيع به وجود آورد و سرنوشت ملتهاي مربوط را تغيير داد، تاکنون در اين زمينه کتب و رسالات و مقالات فراوان نوشته شده است که هيچکدام کامل و برخي نيز صادقانه نبوده و يا باهدف توجيه عمل و يا دادن نشاني نادرست منتشر شده اند.
   
دونالد ويلبرdonald wilber مامور اسبق سيا در منطقه خاورميانه نيز در اين زمينه در سال 1986 کتابي منتشر ساخته و به عمليات طرح tp- ajax اشاره کرده است.
   
به نوشته ويلبر، پيروزي عمليات 28 امرداد 1332 تهران برحسب شانس بود، زيرا پس از شکست عمليات 25 امرداد و دستگيري سرهنگ نصيري که ماموريت ابلاغ حکم نخست وزيري زاهدي را به دکتر مصدق داشت و بازداشت چند افسر ديگر، روزولت از ادامه آن مايوس شده و جريان را به واشنگتن خبرداده بود و تصميم به خروج فوري از ايران گرفته بود که مسئولان اينتليجنس سرويس انگلستان و چند عامل ايراني مانع شدند و اصرار به ادامه عمليات کردند.

1958 - قول «دوگل» به رهاساختن مستعمرات فرانسه

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟

 شارل دوگل رهبر وقت فرانسويان 23 آگوست 1958 در آخرين مرحله سفر طولاني به مستعمرات فرانسه كه امپراتوري اين كشوررا تشكيل مي دادند در شهر برازاويل پايتخت كنگوي فرانسه در اجتماعي خطاب به هزاران تن از ساكنان اين شهر قول داد كه در برابر تمايلات استقلال طلبانه مستعمرات فرانسه قرار نخواهد گرفت و گفت كه به سود فرانسه است كه مستعمرات را رها سازد و با هم يك گروه مشترك المنافع تشكيل دهند (عكس بالا). بيان چنين مطلبي از سوي دوگل كه در احساسات ناسيوناليستي او ترديد نبوده است در سراسر جهان با اهميت ويژه تلقي شد و ساير دولتهاي مستعمره دار نيز در صدد رها ساختن مستعمرات برآمدند كه ظرف چهار سال (پس ازنطق دوگل) بسياري از مستعمرات استقلال يافتند.

مناسبت ها:

روز بزرگداشت ابوعلي سينا و روز پزشك

ابوعلي حسين بن عبداللَّه بن حسين بن علي بن سينا ملقَّب به حجة الحق، معروف به شيخ الرييس، از حكماي بزرگ و علماي نامدار جهان و پزشكان اسلام است. وي در سوم ماه صفر سال 370 ق در بلخ به دنيا آمد و از خردسالي به فراگيري علوم زمان پرداخت تا اين‏كه در جواني، علامه دهر گرديد. او چنان در علم پيش‏رفت كه استادان خود را استاد شد و عمرش به بيست نرسيده بود كه به مطالعه علوم فلسفي همت گماشت. هرگاه مسأله‏اي از مسائل بر او مشكل مي‏شد، با وضو به مسجد شهر مي‏رفت و حلّ آن مسأله را از خداوند مي‏خواست. ابوعلي سينا به سبب معالجه بيماري امير نوح بن منصور ساماني، مقرب پادشاه گرديد. شيخ از اين فرصت استفاده كرد و به كتابخانه دربار راه يافت. در مدت عمر ابوعلي‏ سينا، وقايع متعددي بر او گذشت كه از وزارت تا زندان را در بر داشت. شيخ به زبان‏هاي فارسي و عربي، تاليفات فراوان دارد كه اشارات، شفا، حكمت عرشيه، قضا و قَدَر و لغةالعَرَب و... از آن جمله‏اند. سرانجام اين دانشمند شهير و فيلسوف كبير در 58 سالگي در همدان درگذشت و در همان شهر مدفون گرديد. به پاسداشتِ اين پزشك نامدار مسلمان، روز اول شهريور در جمهوري اسلامي ايران، روز پزشك نامگذاري شده است.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
ابن سینا


زادروزها

    ۳۵۹ - زادروز ابن سینا٬ پزشک٬ شاعر ملقب به شیخ الرئیس.
    ۱۷۵۴ - زادروز لوئی شانزدهم پادشاه فرانسه

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
لوئی شانزدهم

    ۱۷۶۹ - زادروز ژرژ کوویه زیست‌شناس فرانسوی و بنیانگذار دیرینشناسی
    ۱۹۰۸ - زادروز آرتور آدامف نمایشنامه نویس ارمنی

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
ژرژ کوویه

    ۱۹۱۲ - زادروز جین کلی رقصنده، هنرپیشه، کارگردان، تهیه کننده، خواننده و طراح رقص آمریکایی
    ۱۹۷۴ - زادروز کنستانتین نووسلف فیزیک‌دان انگلیسی–روسی ، برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۱۰ به همراه آندره گایم

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
کوبی برایانت

    ۱۹۷۸ - زادروز کوبی برایانت بسکتبالیست برجستهٔ آمریکایی
    ۱۲۹۹ - زادروز هوشنگ سیحون٬ معمار، طراح، نقاش و مجسمه‌ساز اهل ایران.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
هوشنگ سیحون

    ۱۳۰۸ - زادروز نجف دریابندری، مترجم و نویسندۀ ایرانی.
    ۱۳۳۰ - زادروز حسین علیزاده، نوازندۀ تار و سه‌تار و آهنگ‌ساز.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
حسین علیزاده

    ۱۳��۳ - زادروز گوهر خیراندیش، بازیگر ایرانی.
    ۱۹۸۴ - زادروز گلن جانسون فوتبالیست انگلیسی

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
گوهر خیراندیش

    ۱۹۸۶ - زادروز اسکای بلو رپر آمریکایی و عضو ال‌ام‌اف‌ای‌او

درگذشت‌ها

    ۲۹ - درگذشت سزاریون آخرین شاه از دودمان سلطنتی بطالسه در مصر باستان
    ۱۳۰۵ - درگذشت ویلیام والاس رهبر مقاومت اسکاتلندی‌ها در جریان جنگ استقلال اسکاتلند

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
ویلیام والاس

    ۱۸۰۶ - درگذشت شارل آگوستن دو کولن فیزیکدان فرانسوی
    ۱۹۲۶ - درگذشت رودولف والنتینو بازیگر ایتالیایی فیلم‌های صامت

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
رودولف والنتینو

    ۱۹۴۴ - درگذشت عبدالمجید دوم آخرین خلیفه مسلمین از خاندان عثمانی
    ۱۹۹۷ - درگذشت جان کندرو بیوشیمیست انگلیسی ، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۲

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
پرویز ناتل خانلری

    ۱۳۶۹ - درگذشت پرویز ناتل خانلری، پژوهشگر، زبان‌شناس، نویسنده، مترجم، شاعر، ادیب و سیاست‌مدار ایرانی
    ۱۳۸۹ - درگذشت مهین شهابی، بازیگر ایرانی.

1 شهریور - 22 آگوست؛ در تاریخ چه گذشت؟
مهین شهابی

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه