سردار حسيني آماري را ارايه داد كه براساس آن بيش از٨٠٠ خودرو لوكس به دليل نوع جديدي از تخلف به نام «دور دور» كردن توقيف يا اعمال قانون شده‌اند.

روزنامه اعتماد: سه هفته قبل سردار تیمور حسینی، رییس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در نشست خبری خود به موضوعی اشاره کرد که تا امروز هم سوژه بسیاری از رسانه‌ها بوده و هست؛ بحث برخورد‌های شبانه با خودروهای لوکس و پدیده‌ای به نام «دور دور» کردن؛ واژه‌ای نشأت گرفته از فرهنگ عامیانه که برای نخستین‌بار بود از سوی یک مقام رسمی مطرح می‌شد. در آن نشست، سردار حسینی آماری را ارایه داد که براساس آن بیش از٨٠٠ خودرو لوکس به دلیل نوع جدیدی از تخلف به نام «دور دور» کردن توقیف یا اعمال قانون شده‌اند. همین موضوع بهانه‌ای شد برای انجام گفت‌وگویی با رییس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ؛ گفت‌وگویی در دفتر سردار، در طبقه ششم ساختمان راهنمایی و رانندگی در خیابان آزادی و نبش رودکی. همان قرارگاهی که در حیاط آن بیشتر از تمام تهران می‌توانید ماشین‌های سفید و آبی راهنمایی و رانندگی را ببینید.

 سردار به دلیل جلسه‌ای غیرقابل پیش‌بینی با یک ساعتی تاخیر به قرارگاه بازگشت. ورودش را صدای زنگ بسیار بلندی که در طبقه ششم به صدا درآمد، خبر داد. در عرض چند ثانیه، تمام کارکنان سفیدپوش دفتر وی و چند سرهنگ دیگر مقابل آسانسور به خط شدند تا برای سردار ادای احترام کنند. سردار از همان بدو ورود به دفتر پاسخگوی چند مراجعه‌کننده‌ای شد که موفق شده بودند خود را به طبقه ششم برسانند و هر یک خواسته‌ای از او داشتند. یکی جانباز جنگ بود و به دلیل معلولیت از ناحیه یکی از چشمان و یکی از دستان خود، به وی گواهینامه نمی‌دادند و یکی برای گرفتن دستوری در مورد رفع توقیف خودروی خود، که به دلیل تخلفی در پارکینگ خوابیده است.

 اتاق سردار، اتاقی است بزرگ با دیوارپوش‌های چوبی و دو میز. یکی میز خود سردار در بالای سالن که روی آن پر است از انواع پرونده‌های رنگارنگ و کارتابل‌های جورواجور و تلویزیونی و کامپیوتری که هر دو به سیستم نظارت و کنترل دوربین‌های سطح شهر متصل هستند و سردار از طریق آن می‌تواند هر خیابان و معبری در تهران را زیرنظر داشته باشد. همان تلویزیونی که در طول مصاحبه، وقتی که در حال توضیح در مورد اجرای طرح خط سفید است آن را روشن می‌کند و با نشان دادن ترافیک در چند خیابان به توضیح دلایل آن می‌پردازد. و میز دوم، میز کنفرانس ١٢ نفره‌ای که در ابتدای سالن است. سردار ترجیح می‌دهد پشت آن بنشیند و مصاحبه را از همان جا دنبال کند. البته بعد از آنکه کلاه آبی‌رنگ خود را در ردیف سه کلاه سفید، آبی و لبه‌دار سرداری‌اش روی قفسه چوبی دیوار سمت چپ اتاق می‌گذارد. گفت‌وگویی یک‌ساعته با چهار محور: گشت‌های شبانه، برخورد با موتورسوران، اجرای طرح خط سفید و درنهایت قوانین مربوط به خودروهای معلولان و جانبازان پیگیری می‌شود.

درجایی که غالب جوانان ما از لحاظ معیشتی در سطح متوسط و حتی پایینی قرار دارند، دیدن این صحنه‌ها و برخوردهای نه‌چندان مناسب این افراد می‌تواند روح جوانان و جامعه را جریحه‌دار کند. مردم از ما به عنوان ضابطان قانون انتظار دارند که با این هنجارشکنان بــرخـورد کنـیـم

«دور دور» پديده نا‌مطلوب اجتماعي است

  از اوایل اردیبهشت‌ماه، راهنمایی و رانندگی با تبلیغات فراوان، طرح گشت‌های «شبانه» را در تهران استارت زد. شما دو هفته قبل در جمع خبرنگاران اعلام کردید که با رانندگانی که «دور دور» می‌کنند برخورد می‌کنید و اشاره‌ای داشتید به توقیف حدود ٨٠٠ خودروی لوکس. در این مورد، سوالات و ابهام‌های فراوانی وجود دارد. مثلا اصولا تعریف شما از دور دور کردن چیست و اینکه واقعا این مساله تا این حد اهمیت دارد که حجم وسیعی از نیروهای پلیس و امکانات موجود به این امر اختصاص پیدا کند؟

از چند سال قبل، ما با پدیده اجتماعی عجیبی روبه‌رو شده‌ایم که اسمش روی آن است. دور دور کردن پدیده اجتماعی نامطلوبی است که روز به روز بیشتر گریبان جامعه را می‌گیرد. دراین پدیده، جوانان خانواده‌های ثروتمند با ماشین‌های مدل بالای خود برای وقت‌گذرانی یا کل‌کل کردن با یکدیگر در ساعت‌های خلوت، کورس سرعت می‌گذارند یا در ساعت‌های پرتردد، در خیابان‌های اصلی و شلوغ بی‌هدف بالا و پایین می‌روند. دراین پدیده، هرچه مدل و قیمت ماشین بیشتر و بالاتر باشد، راننده معمولا تمایل بیشتری برای خود‌نمایی و چشم و هم‌چشمی دارد. اما از سویی در مورد اینکه آیا داشتن خودروهای لوکس و گرانقیمت، جرم است یا خیر؟ باید گفت مسلما جرم نیست. براساس قانون اساسی، «مالکیت» جرم نیست و هیچ کس نمی‌تواند بگوید چرا اینقدر ثروت و سرمایه‌داری؟ ولی معابر عمومی دارای یک‌سری قوانین و مقررات خاصی است که برای همه شهروندان حقوقی مساوی را ایجاب می‌کند. به همین دلیل باید با هر فرد یا شهروندی که در این راه بخواهد مزاحمتی برای دیگران ایجاد و حقوق دیگران را ضایع کند، برخورد شود.

   رفت و آمد در خیابان چه ارتباطی به «ضایع شدن حق دیگران» دارد؟

مزاحمت خودروهایی که دور دور می‌کنند را می‌توان به چند بخش تقسیم کرد: اول با ایجاد سد معبر به دلیل سرعت پایین این خودروها در خیابان‌های پرتردد، دوم ایجاد ترافیک به دلیل آنکه دو خودرو به شکل موازی و درکنار هم حرکت کرده و با یکدیگر خوش و بش می‌کنند، سوم از طریق سرعت غیرمجاز این خودروها، چهارم از طریق لایی کشیدن‌های این ماشین‌ها و بالاخره پنجم اینکه برخی رانندگانی که با ماشین‌های مدل بالا دوردور می‌کنند به دلیل مصرف مواد مخدر یا مشروب‌های الکلی، حالت عادی ندارند و رانندگی آنها می‌تواند برای دیگران خطرناک باشد. ضمن اینکه این پدیده باعث می‌شود احساسات عمومی جریحه‌دار شود اینها دلایلی است که باعث می‌شود تا با رانندگان خودروهای لوکسی که دور‌دور می‌کنند برخورد کنیم.

   پنج مورد اول درست، ولی جریحه‌دار شدن احساسات عمومی دیگر چه مدلی است؟

ببینید درجایی که غالب جوانان ما از لحاظ معیشتی در سطح متوسط و حتی پایینی قرار دارند، دیدن این صحنه‌ها و برخوردهای نه‌چندان مناسب این افراد می‌تواند روح جوانان و جامعه را جریحه‌دار کند. البته این وظیفه روانشناسان و جامعه‌شناسان است که بیایند و بررسی کنند که رفتارهای زشت برخی جوانان مغرور از ثروت تا چه حد می‌تواند بر اذهان عمومی تاثیراتی مخرب داشته باشد؟ به خصوص حالا که به روزهای گرم سال و طولانی شدن روزها و از سویی ماه مبارک رمضان نزدیک می‌شویم این معضلات بیشتر رخ می‌نماید. مردم شب‌ها یا بعد از افطار به پارک‌ها و بوستان‌ها و مراکز تفریحی می‌روند تا چند ساعتی را در کمال آرامش با خانواده خود سپری کنند ولی این گونه رفتارها واقعا آرامش آنها را به هم می‌زند. مردم از ما به عنوان ضابطان قانون انتظار دارند که با این هنجارشکنان برخورد کنیم.

   ولی چرا به یکباره به فکر حفظ نظم جامعه و برخورد با رانندگان خودروهای لوکس افتادید؟

تازه نیست. ما قبلا هم با این موارد برخورد می‌کردیم. اما طی دو سال گذشته، چندین مورد تصادف شدید داشته‌ایم که دلیلش همین کل‌کل کردن‌ها و دور دور کردن‌ها بوده و متاسفانه راکبان خودروها نیز فوت کرده‌اند. مثل پژویی که در بزرگراه حکیم به دلیل بی‌توجهی از مسیرخود منحرف شد و با برخورد به عابران پیاده، سه، چهار نفر را کشت. سال گذشته درهمین راستا، هفته‌ای دو شب با اعزام تیم‌هایی به مناطق شمال شهر، با این متخلفان برخورد می‌کردیم اما با تاکید برخی مسوولان و همچنین دو مورد تصادف شدید خودروهای پورشه و بی‌ام‌و که سروصدای زیادی را به پا کرد، تصمیم گرفتیم این طرح را جدی‌تر دنبال کنیم. این بود که از اوایل اردیبهشت، برخورد با بی‌نظمی را در دستور کار خود قرار دادیم. هرچند این کار ماموریتی سخت برای ما تلقی می‌شود. 

   هر شب چند تیم در سطح شهر برای برخورد با رانندگان متخلف خودروهای لوکس گشت می‌دهند؟

بیش از ١٠٠ تیم.

   فقط مناطق شمالی هستند یا مناطق جنوبی هم شامل طرح شما می‌شود؟

مسلم است که خودروهای لوکس در شمال شهر تردد دارند. پس حوزه عملیات ما نیز در همین مناطق است؛ مناطقی مانند سعادت‌آباد، اندرزگو، چمران و...

   با متخلفان چه برخوردی می‌شود؟

اعمال قانون.

   و توقیف؟

بله و در صورت لزوم، توقیف.

   اما این طوری که نمی‌شود هرکس به هر دلیلی چند بار در یک خیابان بالا و پایین رفت، به جرم دوردور کردن متوقفش کرد یا ماشینش را توقیف کرد.

 (لبخندی می‌زند و به شوخی می‌گوید) خب ماشین گران‌قیمت‌شان را بفروشند و پراید بخرند. هم به تولید ملی کمک می‌کنند و هم دیگر کسی به آنها گیر نمی‌دهد اما از شوخی گذشته ما به ماموران خود گفته‌ایم که شماره‌های خودروهای لوکس را یادداشت کنند و اگر بیش از سه بار پشت سرهم، از یک مسیر تردد کردند، آنها را متوقف کنند و به راننده فقط تذکر بدهند.

   ولی راننده‌های خودروهای لوکس اکثرا از این گلایه دارند که بدون دلیل جلوی‌شان را می‌گیرند و خودروها را جریمه یا توقیف می‌کنند.

شاید در ابتدای اجرای این طرح ممکن بود یکی دو بار چنین اشتباهی رخ داده باشد ولی به تدریج برخوردها ساماندهی شد. این اشتباه‌ها، در این حجم وسیع از عملیات و برخورد طبیعی است. شما حساب کنید ما در روز درتهران بیش از ١٧ میلیون مورد برخورد با خودروها و رانندگان متخلف را داریم. اگر فرض کنیم دراین برخوردها حتی یک درصد هم همکاران ما خطا کنند می‌شود ١٧٠ هزار مورد. البته ما براین اعتقادیم که حتی یک درصد هم برای پلیس زیاد است ولی واقعیت این است که خطا هم جزیی از کارهای اجرایی است. در این مورد هم همین طور است. مثلا اگر داخل خودروی لوکسی یک خانواده نشسته باشند محال است که جلوی آن را بگیرند. ملاک ما هم سامانه ١٩٧ است که پیشنهادها و انتقادها و شکایت‌های مردم را به ما منعکس می‌کند. براساس اعلام این سامانه در دو ماه اول سال ٣٣٨ مورد تقدیر و تشکر ثبت شده است.

   و چند مورد شکایت؟

بیش از ٢١٥ مورد گلایه و انتقاد و شکایت ثبت شده است.

   یعنی ماموران شما برای برخورد با خودروهای لوکس متخلف آموزش دیده‌اند؟

بله. ما قبل از تمام عملیات‌هایی که اجرا می‌کنیم، برای نیروهای دخیل در آن، دوره‌های آموزشی می‌گذاریم.

   و در طول این مدت چند مورد توقیف خودرو لوکس داشته‌اید؟

بیش از ٧٩٠ مورد.

«دور دور» پديده نا‌مطلوب اجتماعي است

   سوال در مورد خودروهای لوکس تنها محدود به این موارد نمی‌شود. مثلا بحث تصادف از جمله بحث‌هایی است که کمتر به آن پرداخته شده است. اگر خودرویی معمولی با خودرویی لوکس تصادف کند و مقصر باشد، چه باید بکند؟ چون واقعا هزینه تعمیر این خودروها سرسام‌آور است و مالک خودروی معمولی بعید است که بتواند از عهده آن برآید. آیا تبصره و‌ بندی برای این گونه تصادف‌ها وجود دارد؟

نه. درست مثل بقیه تصادف‌ها با آن برخورد می‌شود یعنی بخشی از خسارت را بیمه می‌دهد و مابقی را خود شخص باید تقبل کند.

   خب اگر نداشته باشدچه باید بکند؟! اینکه بی‌عدالتی است.

در این مورد دادگاه باید تصمیم‌گیری کند.

   حالا اگر خودرویی به خصوص همین خودروهای لوکس با درخت یا یک سازه عمومی یا اموال دولتی برخورد کند باید خسارت بدهد؟

دقیقا. هر وقت خودرویی با یکی از بناها یا تجهیزات شهری یا درخت برخورد کند و باعث خسارت دیدن آن شود، باید خسارت بدهد.

   مقدار این خسارت چطور تعیین می‌شود؟

کارشناسان ما کروکی می‌کشند و مالک آن بناها یا درختان (که اکثرا شهرداری است) مقدار خسارت را مطابق یک‌سری تعرفه‌هایی که دارند تعیین می‌کنند.

   موضوع بعدی، بحث خطوط سفید است. چند هفته‌ای است که راهنمایی و رانندگی درحال تبلیغ در مورد اجرای طرح حرکت در بین خطوط سفید خط‌کشی است اما هنوز خیلی از خیابان‌های ما فاقد خط‌کشی هستند. با این وجود چطور می‌توان این طرح را اجرایی کرد؟

من هم قبول دارم که باید زیرساخت‌های این طرح آماده شود. برای همین از سال گذشته شهرداری تهران اقدامات خوبی را برای اصلاح خطوط سفید آغاز کرده است. مثلا قبلا فاصله بین دو خط به اندازه ٥/١ خودرو بود که باعث می‌شد ماشین‌ها بتوانند بین خطوط و به صورت فشرده حرکت کنند. اما الان این فاصله درست به اندازه یک خودرو کم شده است. از سویی از ابتدا تا انتهای تمامی بزرگراه‌ها چهار خطه شده، درحالی که قبلا نقاطی از آنها ممکن بود چهار خطه باشد و نقاطی دیگر پنج خطه. همچنین به دنبال کنترل خطوط اضطراری از طریق دوربین‌ها هستیم. اوایلی که طرح اجباری شدن بستن کمربندها اجرا می‌شد، وقتی پلیس راننده‌ای را متوقف می‌کرد و از وی می‌خواست تا کمربندش را ببندد، وی تا آخر مسیر آن را باز نمی‌کرد ولی در مورد این طرح چه تضمینی وجود دارد که وقتی پلیس به راننده‌ای تذکر می‌دهد که بین خطوط حرکت کند، تا آخر مسیر راننده بین همان خطوط حرکت کند؟ اینجاست که نقش دوربین‌ها بیش از پیش مشخص می‌شود. به هرحال زیر ساخت‌های اجرای این طرح به زودی فراهم می‌شود و آن را آغاز خواهیم کرد.

   سال‌هاست که صحبت از ساماندهی موتوسیکلت‌ها مطرح شده ولی تا امروز خبری از تدوین یا اجرایی شدن چنین طرحی نیست. بالاخره آیا پلیس می‌خواهد با موتورسواران متخلف برخوردی جدی و مداوم داشته باشد ��ا خیر؟

موتوسیکلت‌ها یکی از چالش‌های اساسی ما در تهران هستند. وسیله‌ای چالاک که به دلایل مختلف استفاده از آن به‌شدت رشد داشته است. چه به دلیل محدودیت‌هایی که رانندگان خودروها برای تردد در طرح ترافیک یا ترافیک‌ها دارند و چه از لحاظ اقتصادی و بحث سوخت و حتی استفاده از این وسیله برای امرار معاش. از سویی بیشترین تصادف‌ها و فوت‌شدگان حوادث رانندگی از بین راکبان موتورسوار هستند. مردم هم غالبا از شیوه رانندگی این موتورسوارها گلایه دارند. به همه این موارد بحث‌های محیط زیستی را هم اضافه کنید. هر موتوسیکلت کاربراتوری به اندازه پنج خودرو معمولی آلودگی تولید می‌کند. اینها دلایلی است که ما را برآن داشته تا طرحی برای ساماندهی آنها تدوین کنیم که در دست بررسی است.

   و این طرح شامل چه مولفه‌هایی است و از کی اجرایی می‌شود؟

اجازه دهید در این مورد فعلا صحبتی نداشته باشم.

   و اینکه چرا تا امروز برای برخورد قاطع با موتورسواران اقدام چندانی نکرده‌اید؟

واقعیت این است که تعداد این موتوسیکلت‌ها به قدری زیاد است که برای برخورد با آن به امکانات و نیروهای فراوانی نیاز داریم. برای همین ساماندهی آنها باید با یک طرح حساب شده و مناسب انجام شود.

   و چقدر موتوسیکلت در تهران داریم؟

آمار دقیقی ندارم. این را باید مراجع دیگری پاسخ دهند ولی این‌طور که شنیده‌ام بیش از سه میلیون موتوسیکلت در پایتخت تردد دارند.

   موتورسوارهایی که حکم عابرپیاده را دارند.

به هیچ‌وجه. خوب شد به این مورد اشاره کردید. من نمی‌دانم این تصور از کجا نشات گرفته که همه فکر می‌کنند برای موتورسوارها هیچ قانونی وجود ندارد و آنها حکم عابرپیاده را دارند. این تصور کاملا غلط است. اگر موتوری تخلف کند مثل ماشین با راکب آن برخورد می‌شود. اگر هم با ماشینی تصادف کند، مثل تصادف دو خودرو برای صحنه کروکی کشیده می‌شود و مقصر باید خسارت بپردازد. درحقیقت فرقی بین ماشین و موتور در اعمال قانون نیست.

   سردار هفته‌ای که آن را پشت سرگذاشتیم، هفته گرامیداشت یاد و خاطره جانبازان بود. به همین بهانه اگر موافق باشید، بحث را از موضوع پلاک‌های ویژه برای خودروهای جانبازان و معلولان آغاز کنیم. این پلاک‌ها چه ویژگی‌هایی دارند که پلاک‌های عادی ندارند؟

قانونگذار شرایط دریافت این پلاک‌ها را مشخص کرده است. جانبازان و معلولان بالای ٥٠ درصدی که از لحاظ حرکتی- جسمی و راه رفتن مشکل دارند می‌توانند با تایید مراجعی مانند بهزیستی یا بنیاد جانبازان و... برای گرفتن این پلاک‌ها اقدام کنند. این پلاک‌ها ویژگی‌های خاصی دارد. از جمله اینکه دارنده خودروهای پلاک ویژه می‌توانند وارد محدوده طرح ترافیک شوند یا خودروهای خود را در جایگاه‌های مخصوصی که برای آنها در نظر گرفته شده، پارک کنند. البته در جلساتی که داشته و داریم مشکلات این عزیزان بارها مطرح شده و برنامه‌هایی هم برای افزایش امتیازات برای دارندگان پلاک‌های ویژه داریم که پس از قطعی شدن اعلام خواهیم کرد.

متاسفانه اکثر معلولان و جانبازان می‌گویند چرا پلیس برخورد شدیدتری نمی‌کند؟ اما واقعیت این است که حدومرز برخورد ما را قانون مشخص می‌کند. ما تمام تلاش‌مان این است که برخی حریم‌ها مانند حریم شیرهای آتش نشانی یا همین محل پارک‌های ویژه، حفظ شود تا حقی از کسی ضایع نشود اما پلیس برای چه به وجود آمده؟ برای اینکه با متخلفان برخورد کند. اگر قانون‌شکنی وجود نداشته باشد، حضور پلیس بی‌معناست. به هر حال همیشه قانون‌شکن‌ها وجود دارند.

«دور دور» پديده نا‌مطلوب اجتماعي است

   ولی خود شما به عنوان مجری، فکر نمی‌کنید که لازم به برخورد شدیدتری با متخلفان یادشده باشد؟

بله. من هم قبول دارم که در مورد برخی جرایم، باید در نحوه اعمال قانون و مقدار جریمه‌ها تجدیدنظر کنیم. برای همین پیشنهادهایی را برای افزایش جریمه‌ها در مورد «بعضی» از جرایم به مراجع ذی‌صلاح ارایه کرده‌ایم که در دست بررسی است.

   فکر نمی‌کنید تعداد تابلو‌های ویژه پارک معلولان و جانبازان در سطح تهران کم باشد؟

اگر اشتباه نکنم در حال حاضر حدود ٢٥٠ تابلو داریم. عده‌ای می‌گویند این تعداد کم است ولی به نظر من باید این مساله کارشناسی شود.

   بحث دیگر دراین زمینه نوع نگاه و نحوه برخورد ماموران راهنمایی و رانندگی با رانندگان جانباز و معلول است. خیلی وقت‌ها معلولان و جانبازان به دلیل کمبود فضای پارک در خیابان‌ها مجبورند برای انجام یک کار کوچک چند دقیقه‌ای، ماشین خود را به شکل دوبله یا در محل پارک ممنوع پارک کنند ولی درعوض اگر پلیسی آنجا باشد بلافاصله خودرو را جریمه می‌کند در حالی که انتظار می‌رود، حالا که وضعیت پارکینگ‌ها و محل‌های پارک اینچنین است، ماموران کمی اغماض داشته باشند.

با این تز موافق نیستم. تخلف تخلف است. کمبود ابزار و تجهیزات نمی‌تواند دلیل و بهانه خوبی برای تخلف کردن باشد. ما هم نباید چشمان‌مان را روی تخلف ببندیم. حالا متخلف هر کسی می‌خواهد باشد. یک مسوول و مدیر یا یک جانبازو معلولان عزیز.

   ولی این افراد به هر حال مشکلات حرکتی- جسمی حادی دارند و پیاده‌روی برای‌شان ساده نیست.

اگر بخواهیم برای این عزیزان استثنایی قایل شویم، سالخوردگان هم می‌گویند ما هم باید استثنا باشیم، مادرانی که فرزند کوچک دارند هم می‌خواهند که استثنا باشند و... به این ترتیب چطور می‌شود نظم رانندگی در شهر را کنترل و حفظ کرد؟
کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه